Chinese markt is geen vrije markt

Chinese markt is geen vrije markt

Een wedstrijd bier drinken in Hefei. China is 's werelds grootste en snelst groeiende biermarkt. De winnaar kreeg een krat bier. Foto: © AP

Boortmalt, een bedrijf dat mout verkoopt voor de bierbrouwersmarkt, wordt onteigend in China. De onteigening is het gevolg van de chaotische urbanisatie van Peking naar aanleiding van de Olympische Spelen in 2008.

Het bedrijf, dat flink investeerde in zijn Chinese productiesite, weet nog niet waar ze elders in China kunnen produceren en wie voor de kosten van de gedwongen verhuizing moet opdraaien. ,,Misschien, als de importmarkt voor mout binnenkort vrij wordt gemaakt in China in het kader van de wereldhandelsakkoorden, zullen we weer meer vanuit Antwerpen leveren op de Chinese markt'', klinkt het bij Boortmalt.

China, dat door zowel politici, bedrijfsleiders als door de rest van de wereld dezer dagen als het economische walhalla van de toekomst wordt beschouwd, is lang niet zo'n veilige handelshaven als heel wat naïeve Belgische bedrijfsleiders wel denken. Verhalen over door de communistische partij gesponsorde overheidsbedrijven die er de markt vergiftigen, over contracten die er eigenlijk geen zijn, over feitelijke wetteloosheid of over zelfoverschatting, verkeerd ingeschatte handelsvennoten of de al te rooskleurige marktsituatie zijn niet van de lucht.

Markt verzadigd

Die erg onvoorspelbare, waanzinnig snel evoluerende markt speelde ook Taminco parten. ,,We hebben twee jaar onderhandeld met onze Chinese partner over de productie van methylamines, een product dat gelinkt is aan de textielproductie'', zegt Pol Vanderhaeghen. ,,Nu we eindelijk klaar om te gaan produceren, blijkt de markt, mede door invoerheffingen op Chinees textiel in Europa, meer dan verzadigd. In tegenstelling tot veel bedrijven zijn wij niet naar China getrokken om te delokaliseren, noch om een stek te veroveren op de markt ten koste van veel geld. De vaste kosten in de chemische industrie zijn relatief te laag om daar voordeel uit te halen, de prijs wordt vooral bepaald door de grondstoffen en die zijn overal even duur. De Chinezen zijn bovendien voornamelijk geïnteresseerd in marktaandeel, wij in marge. We hebben dus geen jaren tijd.''

Tijdens de twee onderhandelingsjaren heeft Taminco geen gram methylamines geproduceerd in China. ,,Nu moeten we bovendien ons jointventure-contract met de lokale partner herbekijken. En dat zal niet makkelijk zijn.''

Taminco gaat zich ondanks de moeilijke start toch helemaal in het Chinese avontuur gooien. In plaats van methylamines willen ze andere afgeleide grondstoffen produceren.. ,,Die twee jaar moeten we misschien beschouwen als het leergeld dat we betalen'', is Vanderhaeghen nuchter.

Voor Boortmalt en voor de architecten van Buro II, twee andere Belgische bedrijven die in China werken, ziet de toekomst er een stuk onzekerder uit. ,,We krijgen ons geld wel'', blijft zaakvoerder Hendrik Vermoortel van Buro II International optimistisch. Zijn architectenbureau mag een congresgebouw neerzetten in de Kanton-provincie, een contract van 200 miljoen euro. Volgens Vermoortel zijn er afspraken gemaakt over de erelonen, al staat het akkoord nog verre van op papier. ,,De werken gaan zo snel vooruit dat we nauwelijks nog kunnen volgen'', zegt hij. ,,Het contract moet ook door zoveel handen passeren. Dat kost veel tijd. In principe moet het binnen de twee weken getekend zijn.''

Tot nu kostte het China-project de architecten al een slordige anderhalf miljoen euro.

Chronische overcapaciteit

Door de verhuizing van moutproducent Boortmalt dreigt een flink deel van winsten in nieuwe investeringen op te zullen gaan. ,,,,Behlave de onteigeningsprocedure zijn er andere dingen die ons parten spelen. De chronische overcapaciteit maakt de Chinese markt moeilijk. Bovendien wordt de markt vergiftigd door parastatale Chinese bedrijven, die eigenlijk verdoken overheidssteun ontvangen. Ik denk dat elk Chinees bedrijf toch ergens gelinkt is met de overheid. Eigenlijk lijkt de Chinese markt een vrije markt, maar het is er geen.''

Boortmalt klaagt ook over de solvabiliteit. ,,De bierindustrie telt nu in China ongeveer 400 spelers. Vijf jaar geleden waren er dat nog 800. En binnen vijf jaar blijven er wellicht maar 200 over. De kleine spelers houden met moeite het hoofd boven water. Wie heeft geld en wie niet, het is niet altijd duidelijk.''

Corrigeer

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees