,,Mijn dochters daar weg krijgen was mijn beste daad''

Amerikaanse deserteur ontsnapt na veertig jaar hel in Noord-Korea

Amerikaanse deserteur ontsnapt na veertig jaar hel in Noord-Korea

Foto: © AP

In 1965 verliet sergeant Charles Jenkins van het Amerikaanse leger zijn post en wandelde de Noord-Koreaanse grens over. Veertig jaar later lang was hij de gevangene van 's werelds meest ijzige en afgesloten regime. Tot hij terugvluchtte naar zijn geboorteland.

De 23-jarige sergeant Charles Robert Jenkins arriveerde in 1964 in Zuid-Korea om te patrouilleren langs de gedemilitariseerde grenszone met het streng communistische Noord-Korea. Hij had voldoende legerervaring om verkenningen te leiden maar Jenkins, die laag scoorde op militaire intelligentietests, twijfelde aan zijn eigen capaciteiten en vreesde het gevaar. Hij gleed weg in depressies en begon zwaar te drinken. Toen hij erachter kwam dat zijn team naar de oorlog in Viëtnam zou worden verscheept, besloot hij de nooduitgang te nemen.

In de vroege uurtjes van een winterochtend in 1965, na het achterovergieten van tien blikjes bier, ondernam hij actie. Tijdens een patrouille die hij leidde, verliet hij zijn mannen met een smoes. Het zou bijna veertig jaar duren voor hij terugkeerde.

Een briljant plan had Jenkins niet. Hij zou de grens overschrijden en vandaar proberen in Rusland te geraken om zo via diplomatieke weg opnieuw in de Verenigde Staten te komen en zich aan te geven. Met een witte t-shirt om de loop van zijn geweer gebonden, wandelde hij urenlang in de bittere koude, omzichtig stappend om niet op een mijn te trappen.

Kort na dageraad stond hij voor een drie meter hoge omheining. Een Noord-Koreaanse soldaat kreeg hem in het oog en alarmeerde zijn kameraden. Zij loodsten hem binnen. ,,Bijna onmiddellijk besefte ik dat ik een vergissing had begaan'', zegt Charles Jenkins nu in een interview met Time Magazine.

De Noord-Koreanen verplaatsten Jenkins naar een huis met één kamer waarin nog drie andere Amerikaanse deserteurs zaten. Zeven jaar lang bleven zij er onder toezicht van een ,,leider'' die elke beweging in het oog hield en elk woord afluisterde. Honger, koude en mishandeling waren hun dagelijkse deel. De Amerikanen werden gedwongen om tien uren per dag propaganda te studeren, zes dagen per week en het te onthoudenin het Koreaans. Regelmatig waren er examens. Als een van hen voor een proef zakte, werd het studieregime voor alle vier opgevoerd naar zestien uren per dag. Klagen over iets of het huis zonder toelating verlaten, werden bestraft met slagen, uitgevoerd door een van de andere Amerikanen, aangeduid door de ,,leider".

Spionnen in de maak

In 1972 bleek het regime voldoende tevreden over de ,,heropvoeding" van de deserteurs. Zij werden Noord-Koreaanse burgers en kregen het bevel om Engels te onderwijzen in een militaire school in de hoofdstad Pyongyang.

Vaak moesten zij teksten vertalen van dictator Kim Il Sung die bijna een halve eeuw het land in een ijzeren greep hield.

Hoewel de Amerikanen nu een eigen woning hadden, bleven zij onder voortdurende bewaking staan. Jenkins' tatoeage van de US Army op zijn arm werd in een ziekenhuis met mes en schaar en zonder verdoving weggesneden.

Jenkins moest tot halfweg de jaren tachtig lesgeven en Engelse radio-uitzendingen vertalen in het Koreaans. Daarna speelde men hem steeds meer uit als propagandawapen. Zo moest hij een rol spelen in een staatsfilm. ,,Ik raakte er ook meer en meer van overtuigd dat men nog een ander plan had met mij: westers ogende kinderen produceren die zij zouden kunnen omturnen in spionnen.''

Aanvankelijk mochten de Amerikaanse deserteurs alleen omgang met onvruchtbare vrouwen maar gaandeweg merkten zij dat hen vrouwen werden opgedrongen die in het buitenland waren gekidnapt. Enkele jaren later was ook Jenkins gekoppeld aan een twintig jaar jonger Japans meisje, Soga maar Jenkins en Soga werden echt verliefd op elkaar. ,,Toen ik haar ontmoette, wist ik dat ik het met haar zou kunnen volhouden in dat achterlijke land'', zegt hij. Een maand later vroeg hij de regering om te trouwen met Soga.

Zij kregen twee dochters Mika (21) en Brinda (19). De angstige overtuiging dat de meisjes zouden gebruikt worden als spionnen voor het regime liet de Amerikaanse soldaat niet los. Toen zij werden uitgekozen om in een eliteschool te studeren, werden zijn vermoedens nog sterker.

Redding vanuit Japan

Twee jaar geleden begon de toekomst er rooskleuriger uit te zien toen de Japanse eerste minister een historische ontmoeting had met de nieuwe Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Il. De kwestie van de uit Japan geschaakte vrouwen werd een prioriteit en Soga kreeg de kans om haar geboorteland te bezoeken met haar dochters. Zij keerde niet meer terug en wordt in Japan als een heldin beschouwd.

De Japanners slaagden er ook in de achterblijvende vader naar Japan te lokken. ,,Ik had toen al het besluit genomen mij onmiddellijk aan te geven bij het Amerikaanse leger'', zegt Jenkins.

Zo kwam het dat op 11 september 2004 een 64-jarige man met grijze haren en deftig pak op de Amerikaanse legerbasis in de buurt van Tokio verscheen, de groet bracht en zei: ,, I'm Sergeant Jenkins and I want to report''.

De langst gezochte deserteur van het Amerikaanse leger werd uiteindelijk door de krijgsraad tot een lichte straf veroordeeld - 30 dagen cel - omdat ervan werd uitgegaan dat de man genoeg was gestraft door zijn veertigjarige verblijf in de grootste gevangenis van de wereld. Waarnemers gaan ervan uit dat de lichte straf een ruil was voor informatie over Noord-Koreaanse spionageprogramma's.

,,Ik hoop mijn dochters spoedig terug te zien'', snikt de oude, gebroken man na het uitzitten van 25 dagen gevangenisstraf. ,,Ik heb moeten boeten voor de grootste vergissing van mijn leven maar mijn dochters daar weg krijgen was het beste wat ik ooit heb gedaan.''

Corrigeer

NIET TE MISSEN

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees