Familie Houtekins spreekt voor het eerst na gijzeling in Libië

Familie Houtekins spreekt voor het eerst na gijzeling in Libië

,,We werden slechter behandeld dan gevangenen'', zeggen Emmanuel, Godelieve en Valerie Houtekins.

,,Ik word niet goed als ik zie met welk egards Kadhafi door de Europese regeringsleiders wordt behandeld.'' Valerie Houtekins (33) zat tussen 1985 en 1991 gevangen in Libië. Zij en haar familie werden uiteindelijk gebruikt als pasmunt voor de vrijlating van een terrorist die in ons land de doodstraf had gekregen. In Histories is de familie Houtekins het zwijgen zat. ,,We werden aan ons lot overgelaten'', zegt vader Emmanuel Houtekins.

In de zomer van 1985 besloten de broers Fernand en Emmanuel Houtekins om samen met hun gezinnen een nieuw leven te beginnen op Micronesië. Vanuit Zuid-Frankrijk vetrokken ze met hun schip, de Silco, die ze hadden omgebouwd tot een pleziervaartuig. Op 1 augustus liep het mis. Tijdens een storm moesten ze schuilen in een baai op de grens van Egypte en Libië. Ze werden opgepakt op beschuldiging van spionage. Meer dan twee jaar lang hoorde niemand iets van de families.

Tot op 8 november 1987 Whalid Khaled tijdens een persconferentie in West-Beiroet de gijzeling opeiste in naam van de radicale Palestijnse groepering van Abou Nidal, de Fatah Revolutionaire Raad. Vanaf dan volgen drie jaar lang onderhandelingen om de gegijzelden vrij te krijgen. Histories vertelt het verhaal, hoe België blunderde, de onderhandelaars verloren liepen en alle spelers er een kater aan overhielden. Voor het eerst praat de familie Houtekins vrijuit.

Pasmunt in politiek steekspel

,,Ik was veertien en dweepte met popsterren. Ik kende al die liedjes. Kortom, ik was een gewoon meisje met veel vriendinnen'', zegt de 33-jarige Valerie Houtekins. Moeder Godelieve Kets: ,,Toen we werden opgesloten, volgde een zeer moeilijke periode. We werden slechter behandeld dan gevangenen. Wij mochten nooit eens buiten en hadden geen contact met het thuisfront. Bovendien kregen we af en toe klappen. Hoe heet je vader, vroegen ze. Oscar, antwoordde ik en ik kreeg een trap in mijn gezicht, want het was een joodse naam. En je moeder? Rachel, zei ik en ik kreeg opnieuw klappen. Nochtans hadden wij absoluut geen enkele joodse of Israëlische connectie. Vaak was er niet genoeg eten en toen ik de menopauze kwam en bloedingen had, kreeg ik niet eens verzorging.''

,,De jaren gingen voorbij. We hadden alleen maar elkaar. We konden alleen praten of speelden kaart met een zelf gemaakt kaartspel'', vertelt Valerie. ,,Voor het eerst zag ik papa die bang was en dat was een rare gewaarwording voor een kind. Ik heb vaak gedacht dat ik nooit meer een normaal leven zou leiden. Ik leefde in mijn verbeelding: hoe ik opnieuw vrienden zou maken, naar de bioscoop zou gaan of zwemmen. Het was alsof je in de wachtkamer van de dokter zat. Zitten en wachten. Steeds meer werd duidelijk dat we als pasmunt werden gebruikt in een politiek steekspel. ''

De familie Houtekins werd vrijgelaten op 12 januari 1991 in ruil voor de vrijlating van Saïd Al Nasser. Die was in 1980 veroordeeld tot de doodstraf. Hij had in de zomer van dat jaar twee granaten gegooid in een groep joodse schoolkinderen in de Antwerpse Larmorinièrestraat. De jonge David Kohane werd bij die aanslag gedood. Opvallend is dat Fernand Houtekins, de broer van Emmanuel, samen met zijn Franse vrouw en kinderen negen maanden eerder werd vrijgelaten na geslaagde onderhandelingen van de Fransen. Achteraf is gebleken dat de Belgische regering de Franse expertise en raad in de wind had geslagen.

Geen rooie duit meer

Terug thuis werden de Houtekins aan hun lot overgelaten. ,,We kregen psychologische hulp, maar eigenlijk was die volstrekt nutteloos. Als je het niet hebt meegemaakt, weet je niet wat het is'', zegt Emmanuel Houtekins. ,,Mijn broer en zijn familie zijn door de Franse regering levenslang verzekerd van een inkomen. Wij hadden geen rooie duit en kregen van onze regering 450.000 frank om het negen maanden vol te houden. We konden alleen overleven met de hulp van het OCMW. Dankzij mijn buren ben ik aan een job geraakt. Ik ben 59 jaar en werk nu nog altijd als chauffeur internationaal transport. Straks wil ik met pensioen, maar ik ben niet in orde. Ik heb vijf en een half jaar te weinig gewerkt. Ik zou een half miljoen frank moeten betalen om een volwaardig pensioen te kunnen krijgen! Waarom vraagt de Belgische staat trouwens geen schadevergoeding aan Libië?''

Valerie en haar broer Laurent zijn intussen op hun pootjes terecht gekomen. Laurent is net als zijn vader vrachtwagenchauffeur; Valerie heeft een baan bij het leger. ,,Het was wel lastig om niet naar school te zijn geweest'', zegt ze. ,,Als je dat aan de mensen vertelt, denken ze dat je ofwel een crimineel verleden hebt of in het beste geval dat je gewoon te dom bent. Ik ben tevreden met mijn job bij het leger. Dat was eigenlijk waar ik als 12-jarig kind van droomde. Ik volg ook verschillende cursussen. Daartegenover staat dat ik de belangrijkste jaren van mijn jeugd in gevangenschap heb doorgebracht en die verloren tijd kan ik nooit meer terugkrijgen.''



Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees