Mama

Vijf specialisten geven hun advies

Is een fopspeen echt zo slecht?

NVT - Van een tut komt uiteindelijk een spraakgebrek - zo bleek nog maar pas uit een onderzoek van de universiteit van Washington waarover onze krant berichtte. De 'uiteindelijk' is belangrijk, want de studie ging over kleuters die drie jaar lang regelmatig aan de fopspeen waren. Maar is dat nu echt zo slecht, een tutje? Wat mag en wat niet? Week&nd vroeg het aan vijf kinderspecialisten.

Kinderpsychiater Peter Addriaenssens: ‘Geef geen fopspeen als kind rustig is’

Is een fopspeen echt zo slecht als soms wordt beweerd?
Peter Adriaenssens: ‘Een fopspeen is van groot belang, hij speelt een rol in het gevoelsleven van een baby. Een baby heeft nog geen taal en is dus nog niet in staat gevoelens weer te geven. Zuigen is iets aangeboren, in de baarmoeder zit een embryo soms al met het duimpje in de mond. Door te zuigen begint een baby gevoelens te uiten: het zuigen leert een baby zichzelf te kalmeren, rust en troost te vinden. Veel kinderen krijgen een fopspeen zonder dat er een reden toe is: als een kind rustig is, heeft het geen fopspeen nodig.’

‘Een fopspeen is vooral slecht wanneer het gebruik overdreven wordt. Dan kan het de tandontwikkeling belemmeren en zelfs de slaap verhinderen. Een kind dat altijd een fopspeen in de mond heeft, zal immers wakker worden vanaf het moment dat de fopspeen eruit valt.’

Zijn er alternatieven voor de fopspeen?
‘Houd je baby even vast als hij huilt en leer zo een onderscheid te maken tussen de manieren waarop hij huilt. Een baby huilt op verschillende manieren om bijvoorbeeld honger, verveling of schrik te uiten. Een blind en overmatig gebruik van de fopspeen zorgt ervoor dat ouders minder geoefend zijn in het luisteren naar hun baby. Kijk, luister en speel dus voldoende met je baby.’

Supernanny Wendy Bosmans: ‘Alleen in het bedje’

Is een fopspeen echt zo slecht als soms wordt beweerd?
Wendy Bosmans: ‘Een fopspeen biedt eigenlijk eerder voordelen omdat hij baby’s rust biedt: hij helpt om een baby te sussen door de zuigbehoefte te bevredigen. Aangezien een baby niet de hele dag aan de borst kan liggen, moet er dus een andere manier gezocht worden om het kind te laten zuigen. Wanneer het kind een paar jaar oud is, is de zuigbehoefte heel sterk afgenomen, zeker overdag. Dan is de fopspeen dus niet meer nodig.’
‘Een fopspeen staat de spraakontwikkeling niet in de weg als het fopspeengebruik beperkt blijft. Spraakproblemen duiken pas op wanneer kinderen de hele dag door met een tut in de mond lopen. Daarom is het van groot belang om van bij het begin gebruiksregels op te stellen, zoals de fopspeen beperken tot het bedje. Je kunt een baby zulke dingen aanleren op heel jonge leeftijd.’

Zijn er alternatieven voor de fopspeen?
‘Je kunt als ouder nog het best troostende geborgenheid bieden, bijvoorbeeld door een knuffel of een muziekje. Er zijn meer manieren of middelen dan een fopspeen om een kindje rust te bieden.’

Kinderartsen Myriam Van Winckel (UZ Gent) en Sylvia Depoorter Sylvia Depoorter: Sylvia Depoorter

Is een fopspeen echt zo slecht als soms wordt beweerd?
Myriam Van Winckel: ‘De fopspeen heeft voor- en nadelen: enerzijds maakt fopspeengebruik de kans op wiegendood kleiner, anderzijds vergroot hij de kans op een oorontsteking bij een- tot driejarigen. Belangrijk is dat het fopspeengebruik voor de leeftijd van vier jaar wordt afgeleerd, anders kan de tandstand beïnvloed worden. Zoetstof als honing of stroop op de fopspeen doen, wekt tandbederf in de hand.’
Sylvia Depoorter: ‘Een kind op zuigelingenleeftijd heeft een erg grote zuigbehoefte, het grootste voordeel van een fopspeen is dan ook dat het die zuigbehoefte bevredigt. Een ouder denkt al te snel dat een kind honger heeft en gevoed moet worden, terwijl het vaak gewoon wil zuigen. Als een kind een fopspeen krijgt vanaf het moment dat het huilt, dan wordt dat fopspeengebruik aangeleerd gedrag en heeft het nog weinig met de zuigreflex te maken. Het grootste nadeel aan fopspeengebruik is dat het zo moeilijk af te leren valt.’

Zijn er alternatieven voor de fopspeen?
Myriam Van Winckel: 'Veel baby’s zullen hun duim of hand gebruiken in plaats van een fopspeen. Duimen is moeilijker af te leren dan tutteren, een duim kan je immers niet zomaar wegnemen.’
Sylvia Depoorter: ‘Eigenlijk niet. Op zuigelingenleeftijd is de fopspeen – of een duim of een doekje om op te zuigen – zelfs bijna onmisbaar.

Leen Du Bois van Kind en Gezin: ‘Troost met een knuffel’

Is een fopspeen echt zo slecht als soms wordt beweerd?
Leen Du Bois: ‘Nadelen hangen vooral samen met een verkeerd gebruik. De fopspeen is bijvoorbeeld vooral een nuttige hulp bij het inslapen. Als je de fopspeen overdag aanbiedt, bijvoorbeeld om een wenend kind te troosten, worden het kind en de ouders er erg afhankelijk van. Een kettinkje of houder aan de fopspeen wanneer het kind slaapt, is gevaarlijk omdat het de kans op verstikking vergroot. Een fopspeen eerst even in je eigen mond stoppen om hem proper te maken vooraleer je het aan je kind geeft, is ook af te raden omdat je zo bacteriën uit je eigen mond aan je kind doorgeeft.’

‘Een baby heeft ook niet altijd een fopspeen nodig. Bij sommige kindjes is de zuigreflex groot en geeft het zuigen op een tutter een vertrouwd en rustgevend gevoel. Andere kindjes hebben het niet nodig. Vrouwen die borstvoeding geven, raden we af een fopspeen aan te bieden om de zuigbeweging aan de borst niet te verstoren.’

Zijn er alternatieven voor de fopspeen?
‘Om een kind te troosten, geef je beter gewoon een knuffel of bied je wat afleiding. Actief met je kind bezig zijn, is het beste alternatief. Tegen de leeftijd van vier jaar zou de fopspeen uit het zicht moeten zijn verdwenen. Duimzuigen heeft een nog grotere invloed op het gebit dan een fopspeen, dus dat moet nog sneller worden afgebouwd.’
Corrigeer

Het beste van Enkel voor abonnees