,,Uitgever moet filter zijn voor boekenindigestie''

Commercie en kwaliteit gaan perfect samen bij boeken vindt André Van Halewyck

Commercie en kwaliteit gaan perfect samen bij boeken vindt André Van Halewyck

André Van Halewyck: ,,Vroeger kon je in je eigen straatje rustig boeken uitgeven, nu ben je zo goed als je laatste boek.'' Foto: © WKB

,,Alle respect voor m'n medewerkers. Ik heb elk jaar drie boeken nodig waarvan ik 10.000 exemplaren verkoop, en dat realiseren we al tien jaar lang. Voor een klein landje als Vlaanderen is dat sterk'', zegt André Van Halewyck. Gisteravond vierde hij met een mediafuif in De Zwarte Panter in Antwerpen de tiende verjaardag van de uitgeverij die zijn naam draagt.

In juli 1994 werd André Van Halewyck ,,als een schurftige hond van zijn erf verjaagd" door de grote bazen van Meulenhoff in Nederland. Zijn door Meulenhoff opgeslokte uitgeverij Kritak moest hij achterlaten.

In het voorjaar van 1995 verscheen het eerste boek van de nieuwe Vlaamse en onafhankelijke Uitgeverij Van Halewyck, De pasvorm van de goede smaak van Marc Reynebeau. Sindsdien ging het alleen maar harder voor André Van Halewyck.

André Van Halewyck: ,,Bij Kritak publiceerden we in 1976-1986 honderd boeken. In tien jaar Van Halewyck is dat versneld tot bijna zevenhonderd. Dertig jaar geleden draaide alles rond maatschappijkritische onderwerpen. Nu spelen de ideologische discussies niet meer.''

Van Halewyck is al tien jaar ,,dissonant en toonaangevend'', maar literatuur geeft u nog nauwelijks uit.

,,Met Kritak hadden we getracht een literaire uitgeverij naast Manteau te plaatsen, maar de auteurs zijn bij Meulenhoff achtergebleven. De non-fictieauteurs zijn mee in Van Halewyck gestapt, zodat we in de non-fictie niet van nul moesten beginnen. Het literair centrum van Vlaanderen ligt in Amsterdam. We hadden op jacht moeten gaan naar Vlaamse literaire debuten, maar het is uitzonderlijk dat je daar mee scoort.''

,,Maar het merk Van Halewyck ligt nu goed bij de - potentiële - auteurs, stel ik vast. Ik ben er zelf van geschrokken, hoe goed. Want die tien jaar hebben me vooral lesjes in bescheidenheid gebracht (lacht) .''

,,De markt is ontzettend geëvolueerd. Vroeger verkocht je duizend boeken van een titel, nu 5.000 óf 200. Je kon in je eigen straatje rustig boeken uitgeven, nu ben je zo goed als je laatste boek. Het is zoeken naar het permanente evenwicht tussen kwaliteit en commercialiteit. Twee dingen die, voor de goede orde, perfect samengaan als het over boeken gaat.''

Volgens uw collega Leo De Haes van Houtekiet is het onbehagen in het boekenvak groot. Het wordt allemaal te veel. Niemand kan de lawine nieuwe boeken nog verwerken, in plaats van 'ontlezing' is er boekenindigestie.

,,Dat is een zeer goede analyse. Wat een uitgever daartegen kan doen, is een filter zijn, zijn merk uitspelen. In de media vooral, want het publiek is daarin niet geïnteresseerd.''

Elk fout boek dat je uitgeeft is 10.000 euro verlies

Paradoxaal genoeg geven uitgevers steeds méér boeken uit op die krimpende markt, in een vlucht vooruit, uit schrik die ene mogelijke bestseller te missen. Uw collega Joost Nijsen van Podium noemt de commerciële druk zelfs een guerrilla.

,,Juist, maar je moet weten hoe ver vooruit je kunt vluchten. Elk fout boek is 10.000 euro verlies. Je moet van goeden huize zijn om 100 titels uit te geven in de hoop dat er 1 scoort. Ondertussen zijn er grote marktverschuivingen aan de gang. Ook de gevestigde literaire uitgevers staan onder druk, omdat hun aandeelhouders hogere rendementseisen stellen.''

,,Onhoudbare situatie? In Vlaanderen blijft er genoeg ruimte over voor investeringen in de boekensector. Het telt 1 boekhandel op 25.000 inwoners, tegen 1 op 10.000 in Nederland. Kapitaalkrachtige groepen zijn daar te weinig mee bezig. Mij is het gelijk wie het doet, maar je moet een mega-aanbod uitbouwen, van het niveau Fnac. Naast Fnac is nog plaats, ja. Het groeiende succes van de Boekenbeurs - meer dan 180.000 bezoekers - schuilt hierin, dat het een veertien dagen durende gigantische winkel is met een gigantisch aanbod, met auteurs om de boel op te leuken. Mensen willen in dingen stappen waar mensen zijn. Het is 75 jaar geleden uitgevonden, maar hét winkelconcept voor 2005.''

Corrigeer

IN HET NIEUWS

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees