30-jarige mennonietenzoon FLOYD LANDIS is geen vriend van Armstrong, maar leerde bij hem wel wat wielrennen is

De Verloren Zoon in het Beloofde Land

Paul en Arlene Landis 'zondigden' tijdens de Tour even om naar hun zoon te kunnen kijken. Foto: © AP

,,Nu kan ik in alle rust een nieuwe rechterheup laten steken'', zei Floyd Landis nadat hij zijn droom voor elkaar had. Nog maar eens werd op de Champs-Elysées een 'American dream' gerealiseerd. Greg LeMond won na een jachtongeval twee van zijn drie Tours de France met hagel in het lijf. Lance Armstrong overleefde teelbalkanker vooraleer hij tot zeven keer toe de macht greep. En nu deed de 30-jarige rebel uit de Amerikaanse mennonietengemeenschap het met een afstervende heup. Voer voor een nieuwe kaskraker in Hollywood.

Met zijn onafscheidelijke zwarte pet omgekeerd op het hoofd, zijn rossig ringbaardje en zijn flodderjeans lijkt hij op een rapper, zo weggeplukt uit een of andere Amerikaanse mastodontstad. Tijdens de Dauphiné Libéré, op de vooravond van de Tour, verontschuldigde Landis zich op voorhand voor het geval hij de Tour zou winnen. ,,Dit is niet dezelfde story als van Lance Armstrong. Bij hem was het meer dan wielrennen alleen. Het was het verhaal van een survivor , hét voorbeeld voor al de mensen die met kanker moeten leven.''

En toch is Landis in verschillende opzichten een mutant van The Boss , die hij eind 2004 verliet. Komt hij volgend jaar na een geslaagde heupprothese op het hoogste niveau terug, dan krijgt hij een voorbeeldrol voor de 572.000 Amerikanen die jaarlijks eenzelfde ingreep ondergaan.

De toon voor een feuilleton van lijden en afzien werd gezet door zijn Phonakploeg tijdens de eerste rustdag in Bordeaux toen hij, geflankeerd door zijn persoonlijke arts Brent Kay en ploegdokteres Denise Demir, röntgenfoto's liet zien van zijn rechterheup vol osteonecrose. Een souvenir van een trainingsongeval in januari 2003 in Murrieta, zijn woonplaats in Zuid-Californië. ,,Als ik de Tour win, koop ik bij die bewuste plek op Calle Vista Lejas een lap grond, laat er een groot huis neerzetten en maak een standje waarin ik T-shirts verkoop met de afbeelding van het bewuste heupbeen.''

Mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, beschreven de pijn als vergelijkbaar met die bij een elektroshock. Of als je met de blote voet ronddraait in een stuk glas. ,,Wat is te veel pijn?'' antwoordde Landis. ,,Ik heb goede en slechte dagen. In mei bijvoorbeeld wou ik soms dat het heupbeen afbrak. Nu ben ik blij dat het niet gebeurde.''

Grizzly is wel niet geboren met hetzelfde charisma als de zevenvoudige Tourwinnaar, met wie hij vooral vorig jaar op gespannen voet leefde. Vóór een grote massa is hij onwennig, wrijft hij herhaaldelijk met zijn hand over zijn gezicht. Hij praat in korte zinnen, uiterst afgemeten. Zaterdagavond bij de persconferentie van de Tourwinnaar werd hij zelfs kregelig toen sommige journalisten bleven doorbomen over doping. ,,Willen jullie alstublieft andere vragen stellen. Niemand was gelukkig dat Ullrich en Basso moesten opstappen.''

Landis is geen open boek. Een defensieve houding, zowel op als naast de fiets, is hem van thuis uit ingelepeld. Zo hield hij zijn heupprobleem twintig maanden verborgen voor zijn werkgever Phonak. Pas tijdens de eerste Tourweek zei hij zijn ploegmaats wat zijn zorg was. ,,Had ik toch beter vroeger gedaan, maar ik wou dat iedereen de juiste informatie had over mijn heupdossier.''

Sektelid

Toch leest het levensverhaal van Floyd Landis als een spannend boek. Dit is een moderne versie van de parabel van de Verloren Zoon. De Tourwinnaar werd bijna dertig jaar geleden geboren in Farmersville in Lancaster County (Pennsylvania), dicht bij New Holland en Paradise. Als de tweede oudste zoon van Paul en Arlene Landis in een gezin met zes kinderen, onder wie vier zussen. Floyd groeide op in een mennonietengemeenschap, al is hij al lang niet meer praktiserend in deze aparte vorm van christendom.

The Mennonites (waarvan de Amish-sekte zich afsplitste omdat ze vonden dat de mennonieten te soft werden) zijn in zichzelf gekeerd. Oorspronkelijk ontstaan in het Europa van de zeventiende eeuw trokken de mennonieten weg om de vervolging te ontlopen. ,,Kom uit de groep en leef gescheiden'', is het gebod, geschreven in de bijbel onder Korinthiërs II, 6.17, dat ze eerbiedigen. Mennonieten dansen niet, hebben geen televisie, de vrouwen bedekken het hoofd en mennonieten mengen zich niet onder de goddelozen . Zijn ouders behoorden wel niet tot de puriteinen onder de mennonieten, want de kleine Landis luisterde wel naar de radio, liep school onder de gewone jongens en mocht later met de auto rijden.

De rebel met de stalen wilskracht haalde snel de bovenhand bij de kleine Floyd. ,,In de turnles mochten we geen short dragen. Ik vroeg me af of God zich met zulke zaken had beziggehouden.'' Dus tastte hij de limieten af bij Paul en Arlene Landis. ,,De gewone dingen doen zoals iedereen was best vervelend voor Floyd'', blikt zijn moeder op zijn jeugd terug.

Tuinhandschoenen en jeans

Op zijn vijftiende ontdekt hij voor het eerst de fiets. Het was het begin van een lang en zwaar gevecht met zijn ouders dat jaren zou duren. ,,Het was een goedkoop fietsje uit de supermarkt. Mijn ouders vonden het een handig vervoermiddel voor de gemeenschap''

Floyd deed als kind zijn job in de sekte, maar 's avonds reed hij weg met de fiets. ,,Zonder licht, zonder reflector, met mijn jeans en tuinhandschoenen aan. Elke avond weer van 21 tot 24 uur. Ik had het geluk dat ik overdag in de school kon slapen'', grapte Landis. ,,Mijn ouders vertrouwden mijn nachtelijke escapades niet. Ze dachten dat ik in het geniep naar een liefje reed of met een alcoholprobleem worstelde. Op een nacht volgde mijn vader me heimelijk en stelde vast wat ik precies uitspookte. In het landelijke Pennsylvania sla je geen goed figuur als je vertelt dat je elke avond zomaar honderd kilometer aan een stuk fietst.''

Zijn vader, een vrachtwagenchauffeur, wist niet wat hij zag. Hij was danig in de war en dacht dat er echt iets loos was met zijn zoon. ,,Ze vonden dat ik gek was. Hij wou psychologische hulp zoeken, me wegsteken. Ze hadden het beste met me voor. Fietsen was voor hen een ziekelijke hobby.''

Hét keerpunt werd zijn nationale titel als junior-mountainbiker in 1992. Landis was niet enkel verslaafd, maar had dus ook talent. ,,Mijn vader begon me overal heen te voeren, ook al moest ik soms op zondag koersen, de dag waarop de Heer arbeid verbiedt. Hij zei me dat ik in de hel zou belanden als ik verder zou fietsen. We kampeerden aan de rand van het parcours. Voor een mennoniet was dat zoveel als een aardschok. Hij bleef me gek vinden, maar onze familie werd er met zijn allen beter van. Mijn vader was best trots op mijn uitslagen, maar ik moest toch mijn job blijven doen in de gemeenschap.''

Alleen naar San Diego

Ondertussen trok Landis met de nationale Amerikaanse ploeg naar de wereldkampioenschappen mountainbike. Naar Frankrijk, dat later hét Beloofde Land zou worden voor de mennonietenzoon met het willetje. . ,,Het was voor de allereerste keer dat ik op een vliegtuig zat. Helemaal alleen, ver weg van huis. Het was alsof ik op Mars was beland. Ik was er niet klaar voor. Het was een verschrikkelijke ervaring. Ik had alleen maar angst.''

Toch wou hij zijn boterham verdienen met de mountainbike. ,,De fiets was mijn middel geworden om te ontsnappen aan het doodgewone leven in Lancaster. Ik kreeg een eerste sponsorcontract bij GT Bikes en besloot weg te trekken.''

Landis laadde zijn auto in en zocht op een landkaart de Amerikaanse stad die het verst weg lag van Lancaster ,,Het werd San Diego in Californië. Tijdens deze verre tocht kreeg ik tijd zat om na te denken over mijn daad. Ik had het geluk er vrij snel dokter Arnie Baker te leren kennen, hij ontfermde zich over mij. Hij gaf me te eten. Hij maakte van mij een echte wielrenner. Hij betekent heel veel voor mij. Door hem leerde ik ook mijn vrouw Amber kennen. Al zei Baker vaak dat ik met wielrennen moest stoppen. Ik was 23 jaar, verdiende geen geld en alles liep niet zoals het hoorde. Mijn vader dreigde gelijk te krijgen. Op de duur ging ik ook op de weg koersen. Tevoren deed ik dat enkel om me voor te bereiden op het mountainbiken.''

Naast Lance

Vanaf 1999 nam zijn carrière echter een steile vlucht, met alweer Frankrijk als rode draad. Mercurybaas John Wordin merkte hem op en dropte hem in zijn team. ,,Ik mocht naar de Toekomstronde, waar ik de leiderstrui droeg en uiteindelijk derde werd.''

In 2000 was hij ploegmaat van Van Petegem, Van Bondt en Vansevenant. ,,Ik had een goed contract, deed mijn zin, en we wonnen. Voor het eerst in mijn leven was ik gelukkig. Maar plots ging het team bankroet. Ik bleef verbitterd en sceptisch achter. Dat was mijn absoluut dieptepunt. Hier moest ik me alleen doorslaan. Ik dacht aan de raad van mijn vader destijds die me smeekte met deze gekke hobby te stoppen.''

En dan kwam het team van Lance Armstrong in zijn leven. Hij kreeg op de valreep een contract bij US Postal. Maar eigenlijk klikte het nooit volledig tussen de tandem Johan Bruyneel-Lance Armstrong en Landis. De rebel heeft een blijvende afkeer voor gezag. ,,Ik paste simpelweg niet in het systeem. Ik haat nu eenmaal controlefreaks. Toch heb ik pas bij hen geleerd wat wielrennen precies inhoudt. Hoe je traint, hoe een hele groep zich wegcijfert voor een leider die maar dat ene doel voor ogen heeft, het podium op de Champs-Elysées. Het is de juiste weg.''

Einde 2004 verliet Landis zijn leermeester Armstrong, naar het voorbeeld van Livingstone en Hamilton. Hij ging naar Phonak, waar hij meesterknecht moest worden van Hamilton, de ondertussen voor bloeddoping geschorste olympische kampioen tijdrijden. Armstrong sprak van verraad, Landis vond The Boss onredelijk en schermde met het gegeven dat hij er twee keer zoveel kon verdienen.

In de vorige Tour - waarin Landis na een slechte dag op Courchevel negende eindigde - versnelde Armstrong bergop telkens zijn voormalige ploegmaat het moeilijk kreeg. Gewoon maar om te tonen wie de baas was. De ruzie is ondertussen bijgelegd. Op l'Alpe d'Huez anderhalve week geleden verklaarde Armstrong dat hij zijn geld op Landis zette. Daags nadien op La Toussuire liep de Tourwinnaar 2006 echter ,,de grootste vernedering uit zijn leven op''.

,,Tot woensdag had ik deze Tour onder controle. Ik koerste als Lance de afgelopen zeven jaar, maar plots moest ik de ochtend van Morzine in plaats van te rekenen op het gevoel overschakelen. Ik werd kwaad, met het bekende gevolg. Eddy Merckx was een van de weinigen die altijd in mij is blijven geloven, zelfs na die waanzinnige inzinking. Hij was mijn inspiratiebron. Hij is niet alleen een groot kampioen, maar ook een goed mens.''

Landis hoopte zaterdagavond dat zijn leven na deze Tour niet al te veel zal veranderen. ,,Ik voel me gelukkig zoals ik nu ben. Ik dank mijn ouders. Ze hebben me geleerd wat hard werken en geduld oefenen eigenlijk betekende. Al duurde het een tijdje voor ik dit door had.''

Gisteravond werd hij, hartje Parijs, gevierd door 250 gasten van de nieuwe hoofdsponsor iShares. Ondertussen staan Amerikaanse televisiestations in de rij om hem in hun show op te nemen. De Verloren Zoon Floyd Landis heeft het Beloofde Land bereikt. Zijn vrouw Amber, zijn negenjarige dochter Ryan en zijn schoonmoeder waren ooggetuigen. Vader Paul, moeder Arlene, de broer en zussen bleven in de gemeenschap in Pennsylvania. Zoals het geloof van de mennonieten voorschrijft.

Corrigeer


Het Nieuwsblad biedt meer dan 1.000 reeksen in 12 sporten aan. Zoek hierboven de uitslagen van uw favoriete club of surf naar onze uitslagenpagina.