'Ik had mijn dochter en haar kinderen ook kunnen doden. Dan had niemand het ooit geweten'

Horrorvader Josef Fritzl doet Oostenrijk huiveren

Horrorvader Josef Fritzl doet Oostenrijk huiveren

Zelf vindt Josef Fritzl - in tegenstelling tot de rest van de wereld - niet dat hij een onmens is. Foto: © ASSOCIATED PRESS

Oostenrijkse artsen vreesden wekenlang voor het leven van de 19-jarige Kerstin, het meisje dat haar ganse leven - 19 jaar lang - in de kelder van haar horrorvader Josef Fritzl (73) zat opgesloten. Begin juni ontwaakte ze dan toch uit een diepe coma. Ze leerde een land kennen dat nog maar eens in shock verkeerde.

Oostenrijk had amper het gebeuren rond Natasha Kampush (20) verwerkt, het meisje uit de buurt van Wenen dat meer dan 8 jaar lang door haar ontvoerder werd vastgehouden en misbruikt. En toen dook op een zondagochtend in april vanuit het plaatsje Amstetten een nieuw horrorverhaal op.

Een 73-jarige man - volgens de buren een vriendelijke oude heer - bleek er zijn dochter Elisabeth al 24 jaar lang opgesloten te houden in de kelder van zijn huis. Bij die dochter had hij bovendien 7 kinderen verwekt, van wie er drie al hun ganse bestaan in diezelfde kelder leefden. Zonder dat ze ooit het daglicht zagen. Oostenrijk reageerde diep geschokt. De volgende dag al was de 'affaire-Fritzl' wereldnieuws.

Het gruwelijke verhaal kwam aan het licht toen Kerstin, het oudste kind van horror-vader Josef Fritzl en diens 42-jarige dochter Elisabeth, begin april plots zwaar ziek werd. Elisabeth (42), die al 24 jaar in de kelder onder haar ouderlijke huis zat opgesloten, kon haar vader overtuigen de 19-jarige Kerstin naar het ziekenhuis te brengen. Ze lieten haar er voor de deur achter. Maar de artsen van het ziekenhuis slaagden er niet in het meisje, dat er met haar sneeuwwit haar als een stokoude vrouw uitzag, te genezen. Haar toestand werd dramatisch toen ze in een coma geraakte. Ten einde raad deed de hoofdarts een oproep in de media, met de vraag dat de familie zich dringend zou melden.

Elisabeth, die in haar kelder over een tv beschikte, zag die oproep en kon haar vader overtuigen haar naar het ziekenhuis te brengen. Net dat 'vonkje menselijkheid' deed Fritzl, een gepensioneerde elektromonteur die rijk werd met het kopen en verkopen van huizen, de das om. Het ziekenhuis had de politie ingeseind dat er in deze zaak waarschijnlijk meer aan de hand was.

Politiechef Franz Pruger zei achteraf dat geen van zijn speurders toen maar een klein beetje vermoedde wat zij de volgende uren zouden ontdekken. 'Fritzl zelf liet de eerste uren niks los. Het was Elisabeth die ons van de ene in de andere verbazing deed vallen, pas nadat we haar hadden verzekerd dat ze haar vader nooit meer zou moeten zien.'

Elisabeth, een rebels kind in haar jeugd, bleek in 1984 te zijn opgesloten in de kelder toen ze 18 jaar oud was. Fritzl zou later verklaren dat hij dat deed omdat er met haar geen land te bezeilen viel. Tegen de buitenwereld vertelde Fritzl dat zijn dochter was weggelopen en in Frankijk tot een sekte was toegetreden. Niemand koesterde argwaan, het gezin Fritzl en zeker Fritzls vrouw Rosemarie waren graag geziene mensen in Amstetten, noord-Oostenrijk.

Ook toen jaren later plots een kind van Elisabeth voor de deur van Fritzl te vondeling werd gelegd, stelde niemand zich echt vragen. Volgens Fritzl kon zijn 'weggelopen dochter' niet voor haar baby zorgen en dumpte ze het kind daarom voor de deur. Het kind werd liefdevol opgevangen. 'Uiteindelijk bleek Fritzl bij zijn opgesloten dochter in de kelder 7 kinderen te hebben verwekt', aldus politiechef Franz Pruger. 'Kerstin (19), Stefan (18) en Felix (5) zouden de kelder nooit verlaten. Lisa (15), Monika (14) en Alexander (12) werden door hem 'te vondeling' gelegd en uiteindelijk door Fritzl en zijn vrouw geadopteerd.' Welzijnswerkers die de verschillende adopties begeleidden, koesterden nooit argwaan. Het zevende kind overleed kort na zijn geboorte in de kelder, zo goed als zeker wegens een gebrek aan zorgen. Het stelde het Oostenrijkse gerecht in staat de man aan te klagen wegens moord.

Oostenrijk stelde zich de dagen na het uitbreken van de 'affaire Fritzl' de vraag hoe deze ondertussen bejaarde man zijn dubbelleven al die jaren verborgen kon houden voor zowel zijn eigen familie, buren als autoriteiten. 'Aanvankelijk vermoedden we dat hij medeplichtigen had. Later bleek hij een buitengewoon gewiekst en vindingrijk man', aldus nog politiechef Polzer. Toch moest de Oostenrijkse maatschappij in de naweeën van het drama veel kritiek slikken. Voor veel Oostenrijkers is het privéleven nog steeds zo heilig dat niemand er zich met het leven van zijn buren moeit, wat er ook achter hun gordijnen moge gebeuren.

De 'indrukwekkende' kelder bleek hij uiteindelijk eigenhandig, maar beetje bij beetje te hebben gebouwd. 'De toegang ertoe was bovendien bijzonder goed verborgen. Zonder de medewerking van Fritzl hadden we die zelf nooit ontdekt, laat staan de elektronisch beveiligde deur opengekregen', aldus nog Pruger. En een uitbraakpoging van zijn kinderen hoefde hij ook al niet te vrezen. Hij had zijn dochter en haar 3 kinderen ingepeperd dat bij een ontsnappingspoging een 'uitbraakalarm' de kelder vol gas zou pompen.

De kinderen van Fritzl hebben ondertussen een nieuwe identiteit gekregen en worden nog altijd begeleid door een legertje psychiaters en psychologen. Naast Kerstin was ook Elisabeth er bijzonder slecht aan toe. Zo werd er in het ziekenhuis voor de kelderkinderen Stefan (18) en Felix (5) en hun moeder Elisabeth een verdonkerde kamer ingericht. 'Om hen langzaam aan het daglicht te leren wennen', verklaarde hoofdgeneesheer Berthold Kepplinger. De opgesloten Fritzl-kinderen werden ook geleidelijk blootgesteld aan de moderne wereld. 'De twee jongens kennen de buitenwereld enkel van televisie. Zo brachten we Felix met een politiewagen naar het ziekenhuis. De jongen vond dat fantastisch en viel tijdens die autorit van de ene verbazing in de andere', aldus nog Kepplinger.

Er kwam ook een team logopedisten en fysiotherapeuten aan te pas om de 'kelderkinderen' normaal te doen spreken. 'Ze hadden tijdens hun jarenlange opsluiting een eigen taaltje ontwikkeld. Ze hadden bovendien heel weinig beweging gehad en moesten in feite nog normaal leren stappen.'

Ook voor de drie kinderen die door Fritzl waren 'geadopteerd', en een heel normaal leven leidden, was de shock groot. 'Zij moeten met het besef leren leven dat ze nog twee broers en een zus hebben, plus het feit dat die hun hele leven opgesloten werden door hun grootvader en dat hun moeder ook opgesloten zat.'

Het gezin Fritzl leidt tot op de dag van vandaag een leven in de schaduw. Alhoewel paparazzi de eerste dagen letterlijk jacht maakten op een foto van het herenigde gezin, stelde de Oostenrijkse politie alles in het werk om het gezin van de buitenwereld af te schermen, wat tot dusver ook lukte. Fritzl zelf wordt in 2009 berecht. Hij riskeert een levenslange celstraf wegens moord, slavernij, verkrachting, opsluiting en incest.

Zelf ziet hij zich niet als een onmens, liet hij via zijn advocaat weten. 'Ik had Elisabeth, Kerstin, Stefan en Felix ook kunnen doden. Dan was niemand deze affaire ooit op het spoor gekomen.'

Corrigeer

MEER NIEUWS