Verkoudheid wordt onze nauwste verwant fataal

Geen ziekenbezoek voor bonobo's

MECHELEN - Planckendael rouwt om bonobo Jasiri (8) die donderdag overleden is aan een zware verkoudheid. Doorgaans klein bier voor ons. Waarom niet voor een mensaap?

Seks is een van de hoofdactiviteiten op het bonobo-eiland in Planckendael. Maar vandaag gebeurt er helemaal niks. Het hok is leeg. De zeven bonobo's van Planckendael worden in afzondering gehouden, apart of per twee. Allemaal zijn ze verkouden, de een al erger dan de ander. De zieken bezoeken is uitgesloten. 'Te groot risico op besmettingen, in beide richtingen', zegt Matthias Papies, assistent-curator voor de zoogdieren in Planckendael.

'Door de dieren in kleinere ruimtes onder te brengen, kunnen we ze beter behandelen', aldus Papies. Want zieke bonobo's helpen is geen sinecure. Vooreerst proberen ze, zoals veel andere diersoorten, altijd te verbergen dat er iets scheelt. Papies: 'Als ze in het wild tekenen van zwakte tonen, kan dat fataal zijn. Evolutionair nuttige stoerdoenerij dus. Tenzij de vijand een bacterie of een virus is. Op het moment dat je doorhebt dat er iets scheelt, is het vaak al te laat.'

Geel en groen snot

En áls je er tijdig bij bent, moeten ze nog meewillen. 'Tien dagen geleden merkten we bij een paar apen een loopneus. Geel en groen snot: dat wijst op bacteriën en dan moet je antibiotica geven.' Die wordt als siroop vermengd met de honing op hun boterhammen, 'of we snijden een banaan in twee en smeren de siroop ertussen', aldus Papies.

Als ze het goedje niet lusten, proberen de verzorgers de bonobo's uit het hok te lokken en af te zonderen. 'En dan gebruiken we een blaaspijp om antibioticacapsules in hun spieren te schieten, een beetje zoals de indianen doen. In de grote zaal kunnen we dat niet doen. De kans dat je niet raak schiet, is te groot.' Verdoven is ook al geen optie. 'Als je schiet en ze vallen in slaap nadat ze naar boven zijn geklommen, zit je ook met een probleem.'

Vorige week lieten vijf van de toen nog acht bonobo's zich vrij vlot afzonderen. Met drie dieren lukte dat niet: mannetje Vifijo en de vrouwtjes Jasiri en Djanoa. Jasiri bleek het hardst getroffen. Ze ging zienderogen achteruit. Papies: 'Maar we konden het hok niet betreden. We zouden haast zeker aangevallen zijn door de andere twee.' Een bonobo overmeesteren is haast onmogelijk. 'Een volgroeid dier heeft de kracht van vijf volwassen mannen. Zelfs een ziek dier is veel sterker dan een mens.'

Piepjong

Jasiri stierf donderdag. Bij de autopsie zag de dierenarts één long vol etter. Jasiri was acht. Piepjong voor een bonobo die in gevangenschap tot zestig jaar kan worden. Het doodgeboren jong van vorige woensdag niet meegerekend, stierven de voorbije drie jaar drie bonobo's in Planckendael. Iedereen die met de bonobo's werkt, is van slag. 'Maar we moeten professioneel blijven. De andere zieke dieren verdienen al onze aandacht.' Gisteren was Vifijo, na kwade momenten, er weer bovenop. Alleen Djanoa is nog serieus ziek. Maar allicht komt ook zij erbovenop.

De opmerking dat Jasiri er nog zou zijn als ze in de warme regio ten zuiden van de Kongorivier zat, ver van mensen en hun verkoudheden, houdt tegenwoordig geen steek meer, zegt Papies. 'Mochten daar geen mensen zitten, oké, maar tegenwoordig zitten die er wel.' Soms met een verkoudheid. 'Bovendien kappen ze er de wouden waarin de bonobo leeft en gebruiken ze het dier als bushmeat. Hoe dan ook: in gevangenschap hebben ze momenteel veruit de beste overlevingskansen.'

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees