Populaire burgervaders kennen hun inwoners nog persoonlijk

De kleintjes zijn de besten

De kleintjes zijn de besten

Foto: © gia

Een goede burgemeester is een populaire burge- meester. Dat die beter wordt bevonden op het platteland dan in verstedelijkte gebieden, hoeft niet te verbazen. Het is nu eenmaal eenvoudiger om 1.000 inwoners tevreden te stellen dan 100.000. Maar toch gaat dat niet altijd op, blijkt uit Het Grootste Buurt- onderzoek van Het Nieuwsblad/De Gentenaar.

Noem het gerust een populariteitspoll. Geef een score op 10 voor uw burgemeester. Wat zegt dat? ,,Veel'', zegt politicoloog Carl Devos van de universiteit van Gent. Hij was de wetenschappelijk begeleider van Het Grootste Buurtonderzoek. ,,Als in een stad of gemeente niemand weet wie burgemeester is, dan heeft die niet veel gedaan, toch?''

De Vlamingen zijn best tevreden over hun burgemeesters. Ze krijgen een gemiddelde score van 6,38 op 10. Carl Devos: ,,Je geeft niet alleen maar goede punten aan de burgemeester omdat je hem kent. Ook voor zijn werk.''

Moeten de burgemeesters die aan de staart bengelen van de 307 Vlaamse gemeenten, zich dan zorgen maken? Het is in elk geval een teken dat ze als persoon en politicus niet echt gesmaakt zijn door hun inwoners. Alles hangt af van de lokale situatie. Is er veel ruzie geweest, raakte stad of gemeente verdeeld over bepaalde thema's en hoe heeft de burgemeester daarop gereageerd? Speelt de anonimiteit van de (groot)stad een rol in die mindere appreciatie? ,,Het antwoord is niet eenduidig'', zegt Carl Devos. ,,Per definitie gaat het om microatmosferen. Elke gemeente is specifiek. Net als de burgemeester.''

Kennen en bekend zijn

En toch is er een punt van overeenkomst: ga naar een kleinere gemeente op het platteland en de burgemeester scoort beter. Carl Devos ,,Uiteraard is het makkelijker om de job van burgemeester goed te doen met een beperkt aantal inwoners. Het contact is veel directer. Je moet geen halsbrekende toeren uithalen om overal zichtbaar en aanwezig te zijn. Voor een burgemeester van - ik zeg maar wat - Opglabbeek zal het veel makkelijker zijn om de vinger aan de pols te houden dan voor pakweg Patrick Janssens, de burgemeester van Antwerpen, die meer dan 470.000 mensen moet besturen. In de grootste stad van Vlaanderen kun je onmogelijk voor iedereen goed doen.''

Maar ook in een kleine gemeente is dat niet vanzelfsprekend, getuigen Vlaanderens populairste burgemeesters (zie bladzijde 8 en 9). Een goede burgemeester moet af en toe tegen de haren in durven te strijken. ,,Dan moet je eerst wel de mens kennen van wie die haren zijn'', zegt Carl Devos. En dáár zit 'm meestal de knoop: kennen en bekend zijn. Daarna komt de populariteit vanzelf. ,,Als je het wat handig aanpakt.''

De grootte van de gemeente is vooral van tel voor de stijl van burgemeester. De ouderwetse burgervader, gekend en/of geliefd bij iedereen, scoort nog altijd goed in de kleinere gemeenten. In de steden zal de burgemeester veel meer een manager moeten zijn, die zijn ploeg volgens moderne principes leidt. Misschien wat minder persoonlijk, maar daarom niet minder efficiënt.

In de top 20 van de populairste burgemeesters komen slechts twee grote steden voor: Hasselt en Gent. Carl Devos: ,,De theorie dat het in een dorp makkelijker is om de populaire Frans te zijn, klopt niet helemaal. Het is de logica zelve, maar Hasselt en Gent bewijzen dat het wel degelijk kan.''

Vader, niet meester

,,De burgemeester van Hasselt (Herman Reynders, SP.A, nvdr.) zal zeker nog de vruchten plukken van het effect-Stevaert. Die heeft daar blijkbaar dingen in gang gezet die men waardeert.'' Hij heeft ook een breed bestuur geïnstalleerd. Iedere democratische partij kreeg een zitje in het schepencollege.

,,In Gent heeft burgemeester Frank Beke (SP.A) ook het aura van burgervader, veel meer dan van politicus. En kijk, hij is bijzonder populair. Zelfs al zal hij niet meer meedingen voor een nieuwe ambtstermijn op 8 oktober.''

Beke is wat Carl Devos betreft het prototype van de burgemeester die zich ver boven het partijpolitieke strijdgewoel heeft verheven en daardoor iedereen aanspreekt. Iets wat elke burgemeester zou moeten kunnen. Hetzelfde verhaal is te horen bij de top 5 van Vlaanderen. Stuk voor stuk zijn het politici die de partijpolitiek ver van zich afhouden.

,,Ideologie speelt zo goed als niet in de Vlaamse dorpen. Dat is een voorrecht van de grotere steden. Je stemt niet op een burgemeester omdat hij deze of gene ideologie voorstaat. Wél omdat je vindt dat hij goed is in wat hij doet'', zegt Carl Devos.

Nog een bewijs van die theorie: het Vlaams Belang dient geen lijsten in in de gemeente die volgens Het Grootste Buurtonderzoek bestuurd worden door de meest populaire burgemeester. ,,Dat bewijst nog eens de apolitieke keuze van de mensen bij gemeenteraadsverkiezingen. En bevestigt meteen ook de theorie - waar ik héél zuinig mee omspring - dat een Vlaams Belangstem een antistem is. Een stem tégen het bestuur, niet vóór een alternatief.''

Die vaststelling wordt ook bevestigd door het fenomeen van de lokale lijst, vaak een conglomeraat van verschillende kleuren en meningen met hetzelfde doel: goed doen voor de gemeente.

Een Groen! probleem

Die apolitieke keuze is ook slecht nieuws voor Groen!, de partij bij uitstek die het moet hebben van ideologie en niet zozeer van mensen. Twee burgemeesters hebben de Groenen: Willy Minnebo in Zwijndrecht (69ste op 307) en Ingrid Pira in Mortsel (laatste in de populariteitslijst).

Wat Zwijndrecht en het goede resultaat van de burgemeester betreft, zegt Carl Devos: ,,Het is zijn tweede termijn als burgemeester. Zijn herverkiezing in 2000 was nog in de volle glorieperiode van Agalev. Toen moesten die hun klap nog krijgen.''

Machtsdeelname bekomt de ecologisten zelden goed. Na één termijn in de federale regering kreeg de partij in 2003 een zelden geziene pandoering. En nu dreigt hetzelfde op gemeentelijk niveau. Toch zeker wat Mortsel betreft waar Ingrid Pira het grondig verkorven heeft bij de inwoners, volgens onze enquête.

,,Er zijn altijd lokale fijngevoeligheden die meespelen. Je kunt daar geen Grote Theorie aan ophangen. Maar het valt hoe dan ook op: Groen! is niet bedoeld om de macht te verwerven'', meent Carl Devos. ,,Gemeenteraadsverkiezingen gaan niet over ideologische keuzes, maar over thema's die de mensen bezighouden.'' Dan zou het toch bijzonder snor moeten zitten voor de groenen. Wat de mensen belangrijk vinden - leefkwaliteit, propere en goed onderhouden wegen en voetpaden - zijn bij uitstek groene thema's. Carl Devos: ,,Het zijn vooral thema's waar iedereen mee bezig is. Groen! heeft daar niet het alleenrecht op. Het is geen Unique Selling Proposition , om het in yuppietermen te zeggen.''

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees