De sociale fraude van Marc Dutroux

Dutroux had zijn lesje geleerd

Lang voor de ontvoering van Julie, Melissa, An, Eefje, Sabine en Laetitia, meer bepaald halverwege de jaren tachtig, had Marc Dutroux al vijf meisjes tussen elf en negentien ontvoerd en verkracht. Er was één belangrijk verschil met de feiten van tien jaar later: in 1985 liet hij zijn slachtoffers na de verkrachting gaan. Daardoor konden ze achteraf tegen hem getuigen. Dutroux maakte die 'fout' geen tweede keer.

Over de inkomsten en bezittingen van Marc Dutroux hebben jarenlang wilde geruchten de ronde gedaan. Maar uit het gerechtelijk onderzoek bleek dat Dutroux vooral een 'plantrekker' eerste klasse was, die het systeem zo manipuleerde dat hij overal geld uit kon slaan: ziekenfondsfraude, diefstal, verzekeringsfraude en -- jawel -- beleggingen op de beurs.

Vorige week kon u al lezen hoe 'le beau Marc' op de Belgische schaatsbanen de successen op het amoureuze vlak aan elkaar reeg. Ook tijdens zijn huwelijk met respectievelijk Françoise D. en Michelle Martin had Marc Dutroux nooit een gebrek aan losse scharrels en los-vaste minnaressen. Toch besloot Marc Dutroux in 1985 om het over een andere boeg te gooien. Voortaan zou hij geen tijd meer verspillen aan het versieren van vrouwen, hij zou ze gewoon ontvoeren en verkrachten. Aan zijn toenmalige echtgenote Michelle Martin legde hij ook uit waarom.

,,Ik herinner me dat Marc Dutroux me voor de eerste reeks ontvoeringen in 1985 verweet dat ik ervoor verantwoordelijk was dat hij niet meer zo veel vrouwen kon versieren als hij gewild had. Hij meende dat andere vrouwen minder belangstelling voor hem hadden omdat hij met mij samenleefde. Ik herinner me dat we in die tijd zelfs een tijdje apart sliepen. Het is in die tijd dat Marc Dutroux me zei dat hij van plan was meisjes te ontvoeren. Hij zei me dat ontvoeren en verkrachten minder tijd kostte dan hen te versieren. Hij zei dat dat ook in mijn voordeel zou zijn. Op die manier had hij meer tijd om aan mij te besteden. En, omdat hij het tenslotte allemaal voor mij deed, moest ik hem helpen bij de ontvoeringen.'' (pv 8062 van 6 mei 1997) . Het lijkt een compleet onzinnige uitleg, maar in het bizarre universum van Marc Dutroux is natuurlijk niets uitgesloten.

Axelle D. was achttien jaar oud en studeerde in de eerste kandidatuur geneeskunde aan de ULB toen ze op zaterdag 14 december 1985 de trein nam van Brussel naar Charleroi. ,,Ik had een test de dinsdag daarop en ik had mijn ouders verteld dat ik pas op zondagmiddag naar huis zou komen. Zaterdag zou ik heel de dag studeren'', verklaarde Axelle D. op 18 december 1985 aan de politie (dossier 56/86 van onderzoeksrechter Jean-Claude Lacroix uit Charleroi) . In de loop van zaterdagmiddag zag Axelle het plots niet meer zitten om te studeren. Ze vertrok toch op zaterdagavond al terug naar huis, zonder haar ouders te waarschuwen dat ze eraan kwam.

,,Bij het station van Charleroi heb ik de bus genomen naar Nalinnes, waar ik woon. Toen ik uitstapte aan de bushalte, moest ik nog een eind te voet. Ik heb onmiddellijk gevoeld dat ik gevolgd werd door een vuile, witte bestelwagen (...) De bestelwagen is me voorbijgereden. Even verder, ter hoogte van een elektriciteitscabine is een man uitgestapt. Hij ging achter de bestelwagen staan. Toen ik voorbij wilde lopen, gingen de beide achterdeuren open. Eén man trok me naar binnen terwijl de andere me in de rug duwde. Toen ik eenmaal binnen was, probeerden ze me op mijn gemak te stellen. Ze zeiden dat ze een losgeld van 400.000 frank zouden vragen aan mijn ouders. Ze wilden dat geld omdat hun vriend een zeldzame vaatziekte had en in de Verenigde Staten geopereerd moest worden, zeiden ze.''

De parallellen tussen de ontvoering van Axelle, in 1985, en die van Sabine, Laetitia, An en Eefje, in 1995 en 1996, zijn duidelijk. Ook bij de ontvoeringen van de jaren negentig maakte Dutroux gebruik van een bestelwagen. Ook toen maakte hij de slachtoffers wijs dat ze ontvoerd werden voor losgeld.

De ontvoerders kleefden onmiddellijk plakband over de ogen van Axelle en brachten haar naar een huis. Achteraf zou blijken dat het om het huis van Marc Dutroux aan de route de Philippeville 128 ging. Dutroux had dat huis toen nog maar een paar maanden.

In hetzelfde huis zou Dutroux tien jaar later zes meisjes in een kooi opsluiten. Axelle D. bleef er bijna 24 uur lang opgesloten. In die tijd werd ze daar in bed verschillende keren verkracht door twee mannen. Tijdens haar beproeving kreeg ze appelsap, Mon Chéri-bonbons en een reep chocolade.

Eén man vertelde haar tussen de verkrachtingen door dat hij cursussen recht had gevolgd en hij legde haar uit hoe het systeem van voorlopige hechtenis in België werkte. De andere vertelde haar dat hij deel uitmaakte van een bende met twee bendeleiders, 'een Italiaan, een gek en een stomme'. Zelf was hij naar eigen zeggen een ex-para en expert in de vechtkunsten. Op zondag, in de late middag, bijna 24 uur na haar ontvoering, zetten de twee ontvoerders Axelle af vlak bij haar ouderlijk huis in Nalinnes. Haar verkrachters stalen nog wel drieduizend frank en de pennenzak van Axelle.

Anderhalve maand later, op 3 februari 1986, bekende de 20-jarige Jean Van Peteghem aan de politie dat hij een van de drie ontvoerders van Axelle was. Ontkennen had geen zin, want de speurders hadden bij een huiszoeking in zijn huis in Monceau-sur-Sambre de pennenzak van het meisje teruggevonden. Zijn twee medeplichtigen waren, aldus Van Peteghem, een zekere Marc Dutroux en een derde, onbekende man. Later op de dag veranderde Van Peteghem zijn versie. De derde onbekende man bleek geen man te zijn geweest, maar Michelle Martin, de vrouw van Marc Dutroux. Zij zat aan het stuur van de bestelwagen. Het bleef niet bij dat ene feit. Dankzij klikspaan Jean Van Peteghem konden de speurders in de uren die volgden een hele reeks van verkrachtingen oplossen waar Marc Dutroux bij betrokken was.

MARC Dutroux en Jean Van Peteghem hadden elkaar leren kennen in maart 1985, negen maanden voor de verkrachting van Axelle. Van Peteghem was toen pas afgezwaaid uit het leger en zou trouwen met zijn jeugdliefje, Patricia P., de moeder van zijn kind. Patricia kende de familie Dutroux goed: ze woonde net als de familie Dutroux in Goutroux en ze ging geregeld babysitten bij Frédéric, de oudste zoon van Dutroux. Zo leerde Jean Van Peteghem ook Marc Dutroux kennen.

Jean Van Peteghem en Patricia P. gingen in maart 1985 samenwonen, maar na een week was de liefde al over. Hij trok eruit zonder één cent op zak en ging in de caravan van Dutroux wonen. Die stond recht tegenover het huis van de familie Dutroux aan de rue des Anémones in Goutroux. 's Avonds mocht hij van zijn vriend Marc ook mee-eten met het gezin Dutroux. Uiteraard had Dutroux toen al grote plannen met Jean Van Peteghem. De berooide, niet al te intelligente Van Peteghem was het ideale hulpje voor Marc Dutroux, net zoals Michel Lelièvre dat bij de latere ontvoeringen zou worden.

Eerst gingen de twee samen op dievenpad. Ze pleegden een paar kruimeldiefstallen. Niet veel later pleegden ze samen verkrachtingen. Volgens Jean Van Peteghem werden twee meisjes in Morlanwelz hun eerste slachtoffers, in mei 1985. Maar de politie vond de slachtoffers nooit terug.

Op 7 juni 1985 pleegden de twee hun eerste bewezen ontvoering. Het slachtoffer was Sylvie D., elf jaar oud. In de verklaringen van Van Peteghem valt vooral het gemak en de vanzelfsprekendheid op waarop Dutroux die dag besloot een meisje te ontvoeren. Alsof hij op de hoek van de straat een pakje sigaretten ging kopen. ,,We zaten aan tafel te eten'', vertelde Jean Van Peteghem op 6 februari 1986 aan de speurders van Charleroi. ,,Op een bepaald moment zei Dutroux dat hij van plan was om zich te gaan amuseren. Martin protesteerde even omdat Dutroux haar auto wilde gebruiken. Pas toen we in de auto zaten, zei Dutroux dat hij een meisje wilde ontvoeren.''

Sylvie D. (11) was op 7 juni 1985 samen met haar vader en broer gaan zwemmen in het zwembad van Gilly, net zoals Laetitia Delhez tien jaar later in Bertrix ging zwemmen. Sylvie D. was die avond alleen terug naar huis gegaan. ,,We zijn met de auto langs haar gereden en ik heb haar bij het middel naar binnen getrokken. We hebben plakband over haar ogen en mond geplakt'', vertelde Jean Van Peteghem. Het slachtoffertje werd door Dutroux verkracht en met de dood bedreigd in een garagebox in Roux. Dutroux nam een foto van haar en zei dat die bestemd voor een Amerikaans tijdschrift. Beiden probeerden ook Frans met een Amerikaans accent te spreken om hun slachtoffer op een dwaalspoor te brengen. Sylvie D. vertelde aan de speurders dat een van beide mannen niet akkoord ging met de verkrachting. ,,Ik'', zei Van Peteghem tijdens zijn verhoor. ,,Ze was te jong. Ik ben uit de auto gestapt. Maar ik vond wel dat ik haar moest ontvoeren omdat ik iets verschuldigd was aan Dutroux''

Dutroux en Van Peteghem zetten het meisje achteraf uit de auto vlak bij het ziekenhuis van Gosselies. Michelle Martin nam zelf niet aan de ontvoering deel, maar Dutroux liet haar thuis achteraf wel trots de foto zien die hij van het meisje gemaakt had. Een foto gemaakt met een Polaroidcamera. Volgens de speurders hoogstwaarschijnlijk dezelfde die hij tien jaar later gebruikte om Sabine Dardenne te fotograferen.

OP 17 oktober 1985 ging Maria V. (19) uit Peronnes-lez-Binche naar de winkel in haar dorp. Ze passeerde een bestelwagen. Een man die deed alsof hij tegen de muur urineerde, greep haar bij de keel en duwde haar in de bestelwagen. Net als bij de andere slachtoffers plakten de daders plakband over de ogen van Maria. Ze werd naar een huis gevoerd en verkracht. In pv 653/86 vertelde Jean Van Peteghem dat Dutroux hem had verteld dat hij ook van die verkrachting de dader was. Van Peteghem beweerde dat hijzelf er niet bij was omdat hij op dat moment in het buitenland zat als bijrijder van een internationale trucker. Dat bleek te kloppen. Maar Maria V. herkende ook een tweede dader, een kalende vijftiger. Die man konden de speurders nooit vinden.

Ook de een of twee medeplichtigen van Marc Dutroux bij de ontvoering en verkrachting van Catherine B. (18) bleven buiten schot. Zij werd op 31 januari om tien over vijf 's middags in een voorbijrijdende wagen gesleurd terwijl ze in Obaix op het voetpad wandelde. Net zoals al de anderen kreeg ze plakband over haar ogen geplakt. Haar ontvoerders zetten haar een mes op de keel. B. werd in de wagen verkracht door een van haar ontvoerders. Die siste haar ook nog toe: ,,Trouw niet, want wat je nu voelt, is het huwelijk.'' Ze kreeg snoep en een appel. B. werd naakt gefotografeerd en om 21.30 uur uit de wagen gezet.

Dutroux werd wel voor de verkrachting veroordeeld omdat hij er tegenover Jean Van Peteghem over had opgeschept. Van Peteghem zelf kon niet medeplichtig zijn. Hij zat op het moment van de feiten nog in het leger in Duitsland.

Op 18 december 1985, vier dagen na de ontvoering van de studente Axelle D., sloegen Dutroux, Van Peteghem en Michelle Martin een laatste keer toe voor hun arrestatie. Net zoals Sabine Dardenne, tien jaar later, ging Elisabeth G. (15) die dag rond halfacht 's ochtends met de fiets naar school in Pont-à-Celles. Dutroux had in die periode al de gewoonte verkenningsritten uit te voeren en potentiële slachtoffers vooraf uit te kiezen.

,,Dutroux was vooraf een verkenningsrit gaan uitvoeren. Hij had haar uitgekozen'', vertelde Jean Van Peteghem in pv 571/86 van 3 februari 1986 aan de BOB van Charleroi. ,,We hebben haar van haar fiets in de bestelwagen gesleurd. Martin zat aan het stuur terwijl wij plakband over haar ogen plakten.''

Aangekomen in het huis van Dutroux in Marcinelle, ging Dutroux in een winkel videomateriaal huren. ,,Hij heeft haar naakt gefilmd'', vertelt Van Peteghem. Dutroux fotografeerde het meisje ook met een Polaroidtoestel. Het meisje kreeg te horen dat haar verkrachting een wraakactie was tegenover haar vader 'die niet zuiver op de graat was'. Nog diezelfde avond brachten haar ontvoerders haar terug. Ze zetten haar af op 300 meter van haar huis. Eén van de ontvoerders stak haar nog vijfhonderd frank toe om naar de dokter te gaan 'om een briefje voor school te halen'.

Elisabeth G. was het laatste slachtoffer van de bende-Dutroux-Van Peteghem-Martin. Begin februari 1986 werden de drie opgepakt. Jean Van Peteghem had tijdens zijn gesprekken met de meisjes zoveel details over zichzelf gegeven dat de speurders hem konden identificeren.

Marc Dutroux is altijd blijven ontkennen. Hij noemde zich toen -- en ook dat klinkt bekend in de oren -- een slachtoffer van een gerechtelijke dwaling en van de maatschappij. Michelle Martin ontkende eerst, bekende daarna en ontkende later weer onder druk van haar man.

Op 26 april 1989 werden de drie door het hof van beroep in Bergen veroordeeld. Dutroux kreeg 13,5 jaar cel, Van Peteghem 6,5 jaar en Martin 5 jaar. De straf van Dutroux was veel zwaarder omdat hij nog drie jaar extra kreeg voor een brute overval op een vrouw van 58. Jeanine G. uit Haine-Saint-Pierre werd op 10 juni 1983 door Dutroux en twee kompanen drie uur lang gemarteld in haar eigen huis. Tot ze vertelde waar haar geld lag. Eén van beide medeplichtigen van Dutroux bij die overval werd nooit geïdentificeerd.

Marc Dutroux zou uiteindelijk voorwaardelijk vrijkomen in april 1992, na zes jaar en twee maanden cel. Waarom Dutroux voorwaardelijk vrijkwam, is nooit helemaal duidelijk geworden. Het parket-generaal had negatief geadviseerd en ook psychiaters hadden gewaarschuwd dat Dutroux gevaarlijk bleef. Op de sociale dienst en de aalmoezenier van de gevangenis -- die ook een stem hadden in de vrijlating -- had Dutroux wel een goeie indruk gemaakt. In hun bijzijn had hij tijdens een dag penitentiair verlof eens het hele huis van zijn hulpbehoevende grootmoeder opgeruimd. Dat had hun oordeel positief beïnvloed. ,,Dat was ook de enige reden waarom hij het deed'', verklaarde Monique W., de maîtresse van Dutroux, achteraf aan de politie. Zij had Dutroux geholpen bij de schoonmaak.

Jean Van Peteghem is ondertussen overleden. Hij stierf op 27 augustus 1991. Hij kwam om het leven in Luik toen hij met zijn bromfiets zonder helm een stoplicht negeerde en te pletter sloeg tegen een autobus. Michelle Martin weet nog dat Marc Dutroux geen seconde treurde om de dood van zijn klikkende handlanger.

,,Ik herinner mij dat Marc blij was toen hij uit de gevangenis kwam en vernam dat Van Peteghem dood was. Als hij had geweten dat Van Peteghem hem zou verklikken, dan zou hij hem meteen na de ontvoeringen gedood hebben, zei hij.'' (pv 8033/97 van 23 maart 1997) .

Drie jaar nadat Dutroux vrijgelaten werd, herhaalde de geschiedenis zich. Eerst samen met Bernard Weinstein en daarna met Michel Lelièvre ontvoerde en verkrachtte Dutroux zes meisjes. Michelle Martin nam nu niet meer zelf deel aan de ontvoeringen, maar ze was wel op de hoogte. Net als toen probeerde ze nauwelijks haar man tegen te houden, de kinderen te helpen of de politie te bellen.

Dutroux had zijn les geleerd uit de jaren tachtig. Handlangers die hij niet meer vertrouwde, zoals Bernard Weinstein, moesten het bekopen met de dood. Zijn nieuwe slachtoffers liet Dutroux niet meer lopen met bonbons en chocolade. Deze keer sloot hij ze op in zijn speciaal daarvoor gebouwde kooi. Wat daar de gevolgen van waren, weet ondertussen iedereen.

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees