Kunstwerk Panamarenko vier maanden lang intensief gerestaureerd

De Meikever is terug

De Meikever is terug

An Brusselmans (links) en Frederika Huys: ,,Nee, we hebben niet constant doorgewerkt, want voor zulke zaken moet je extreem geconcentreerd bezig zijn., Frederiek Vande Velde Foto: © Frederiek Vande Velde

GENT - Na vier maanden restauratie wordt De Meikever van Panamarenko zondag op Erfgoeddag opnieuw tentoongesteld in het Smak. Twee reastaurateurs herstelden het gehavende kunstwerk met monnikengeduld.

Geert Neyt

Vier dagen nadat de mechanische Meikever -een werk met een geschatte waarde van 250.000 euro- uit het Smak werd ontvreemd door een nog steeds onbekende dief, vond een 22-jarige student uit Nieuwpoort het kunstwerkje in een plantsoen in de stad. Directeur Van Cauteren haastte zich die zaterdagochtend naar de vindplek. Zijn verdict: jammerlijk beschadigd maar geen total loss.

Frederika Huys, hoofd van de dienst Conservatie en Restauratie van het Smak, en haar collega-restaurateur An Brusselmans gingen meteen aan de slag om De Meikever zo goed mogelijk te restaureren. ,,Weken en weken hebben we eraan gewerkt'', zegt Frederika Huys. ,,Weliswaar niet constant want om dergelijk fragiel juweeltje met de fijnste pincetjes en de operatiemicroscoop te behandelen moet je rustig en extreem gefocust zijn.''

,,In een eerste fase heeft het nationale Nederlandse kunstlab minuscule staaltjes van alle gebruikte materialen genomen. Die werden in een computer ingevoerd die alle lijm-, verf-, hout- en textielsoorten perfect herkent.''

Daarna kon het duo aan het werk. Panamarenko zelf was gerust in de goede afloop. Huys: ,,Het scheelt dat hij ons kent. We hebben ook al zijn Aeromodeller, een dertig meter lange zeppelin, gerestaureerd. Maar dit kleine werkje van 46x37x37 cm was toch heel iets anders.''

Inkopen in Engeland

Eerst werd het chassis van De Meikever aangepakt. ,,De centrale ring van hout was gebroken. Die hebben we opnieuw aan elkaar verlijmd. Misschien wel het lastigste probleem was het opnieuw in elkaar passen van de rechtervleugel, die in vier stukken was gebroken. Ten slotte moesten we een groot gat in de neus herstellen.''

Ook daarvoor werden de originele materialen gebruikt: ,,We hebben het gat overbrugd met een raster van fijne reepjes balsahout. Daarover hebben we zijde gespannen die geïmpregneerd was met een specifieke soort vernis. Daarover hebben we de fijnste mastiek aangebracht. Omdat die alleen in Engeland verkrijgbaar is, zijn we tijdens een symposium daar even binnengewipt in een lokale Brico om dat te kopen (lacht).''

Op dit moment wordt met een likje verf de laatste hand gelegd aan de restauratie. Daarna is de vernieuwde Meikever af, op één detail na. (zie inzet)

Eén keer vliegen

An Brusselmans: ,,Vliegen kan De Meikever niet. Dat heeft hij maar één keer gedaan, bij een speciale circusvoorstelling in de jaren zeventig. Panamarenko, die voor de gelegenheid als Chinees was verkleed, liet het kunstwerk opstijgen maar het viel op de grond toen het elektrisch snoer te zwaar werd.''

Zondag op Erfgoeddag is een oude filmopname van die eenmalige vlucht te zien in het SMAK. Vanaf die dag prijkt De Meikever weer in de tentoonstellingsruimte van het museum, extra beschermd onder een loodzware stolp weliswaar.

Is de waarde van het kunstwerk gedaald, door de restauratie? Frederika Huys: ,,Dat zou kunnen maar eigenlijk speelt die vraag niet. Het werk is immers niet op de markt. Het is eigendom van de Vlaamse Gemeenschap en openbaar kunstbezit wordt in principe nooit verkocht. Anderzijds kent nu zelfs het kleinste kind De Meikever.''

Heeft het urenlange werken aan De Meikever hen iets geleerd over Panamarenko?

Huys: ,,Het is ons echt opgevallen hoe vernuftig hij dat gemaakt heeft, hoe knap het in elkaar is gestoken en hoe groot zijn materialenkennis is. Hij is en blijft een groot kunstenaar.''





Zondag om 12 en om 13 uur worden in het Smak twee lezingen gegeven over de restauratie en de kunsthistorische waarde van De Meikever. Info op reservaties.smak@gent.be

Corrigeer

IN HET NIEUWS

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees