Halfbloed Georges Kamanayo zocht 10 jaar naar zijn Rwandese moeder

,,Mama heeft mij onder dwang afgestaan''


,,De leukste prijs die ik voor mijn autobiografische documentaire Kazungu, de metis kreeg, was 'Le totem d'or' in Kameroen'', lacht Georges Kamanayo (56). ,,De trofee en 50.000 oude Belgische frank die mij was beloofd, is hier nooit aangekomen.'' Afrika, het blijft een wereld apart. Cineast Kamanayo is goed geplaatst om daar over mee te praten. Als zoon van een Rwandese moeder en een scheefschaatsende Belgische koloniaal draagt hij beide werelden in zich. ,,Ik moest afrekenen met veel trauma's, maar uiteindelijk heeft mijn verhaal een happy end.''

Georges Kamanayo : ,,Heel mijn jeugd bracht ik door bij de familie van mijn moeder in het noorden van Rwanda. Ik liep daar achter de koeien aan. Ik merkte niet eens dat ik anders was dan de andere kinderen.''

  • Praatte je moeder nooit over je vader?
  • ,,Ik heet Kazungu, wat zoveel betekent als 'kleine blanke'. Ik wist dus dat mijn vader een blanke was. Maar een kind is daar nog niet mee bezig. Het was pas toen er conflictsituaties waren dat halfbloedkinderen een acuut probleem werden. Voor kolonialisme heb je een uitbuiter nodig en iemand die wordt uitgebuit. Twee duidelijke partijen. Halfbloeden doorkruisen dat prentje. Enerzijds waren we de kinderen van de gehate blanken en anderzijds wilden de blanken niets meer met het resultaat van hun slippertjes te maken hebben. Bovendien wist men van halfbloedkinderen in een conflict nooit voor wie ze partij zouden kiezen.''

  • Hoe ben je in België beland?
  • ,,Toen België de kolonies onafhankelijk wou maken, was er geen plaats voor halfbloedkinderen in de Rwandese samenleving. Het risico dat halfbloeden zouden gelyncht worden, was zeer reëel. In samenwerking met de Kerk bracht de Belgische overheid ons naar weeshuizen in België.''



  • En je moeder liet dat gebeuren?
  • ,,Zij wist niet wat er gebeurde. Ze werd onder druk gezet om mij af te staan. Ze dacht dat ik een paar jaar in België zou studeren en dan terug zou komen. Maar hoe moest ik terugkeren? Ik was 13 jaar. Na een periode in het weeshuis werd ik bij een Antwerpse familie geplaatst. Heel die toestand was heel traumatiserend. Ik heb mij meteen voorgenomen om zo snel mogelijk terug te keren naar Rwanda. Zodra ik afgestudeerd was aan de filmschool heb ik dat dan ook gedaan.''


    Emotioneel weerzien
  • Heb je je moeder meteen gevonden?
  • ,,Het heeft tien jaar geduurd. Van de Belgische overheid moest ik geen hulp verwachten. Door alle problemen in Rwanda was haar familie bovendien verspreid geraakt. Iedereen vermoedde dat ze dood was, maar dat heb ik nooit willen geloven. Uiteindelijk is heb ik haar gevonden. Onze ontmoeting was heel emotioneel. Moeder woonde in een hutje en was volledig onderkomen. Ze was blind geworden. Mijn halfbroer van 18 had haar jarenlang begeleid. Maar ze heeft mij onmiddellijk herkend. Ze was nog steeds erg ongelukkig over wat er destijds gebeurde.''

  • Heb je haar geholpen?
  • ,,Ze was meteen akkoord om haar valiezen te pakken en met me mee te komen. Ik heb haar voor verzorging in een missiepost ondergebracht. De dokters vonden het te riskant om haar naar België te brengen. Vandaag woont ze daar nog steeds. Ik ga haar geregeld bezoeken. Soms kriebelt het nog om haar eens naar België te brengen, maar door haar blindheid zou ze er weinig plezier aan hebben. Nu is ze - wellicht - 78 en ze stelt het goed.''

  • Hoe vond je je vader terug?
  • ,,Dat ging vrij eenvoudig. Hij woonde in de buurt van Nice. Ik had een heel scenario gemaakt om te vermijden dat hij van bij de confrontatie zou ontkennen dat hij mijn vader was. Maar hij heeft mij direct als zoon erkend.''

  • Wat vond je van hem?
  • ,,Ik heb jaren wrok gekoesterd voor al wat hij mijn moeder heeft aangedaan. Maar de leeftijd en de status die ik ondertussen had bereikt had mij milder gemaakt. Op het ogenblik van onze ontmoeting was ik niet meer kwaad op hem. Ik was vooral nieuwsgierig. Uiteindelijk heb ik hem in de de laatste 10 jaar van zijn leven nog heel erg leren appreciëren. Hij heeft me veel geleerd over de verhoudingen tussen België en Rwanda.''

  • Is er nog een hereniging gebeurd met je moeder?
  • ,,Ik heb daar nog even op aangestuurd, maar dat leek onmogelijk. Al was het maar omdat het, begin jaren '80, vanwege de genocide niet aangewezen was om naar Rwanda te reizen.''

  • Bewogen leven , Canvas, om 22.50 uur.
  • Corrigeer

    IN HET NIEUWS

    POPULAIRE VIDEO'S

    Het beste van Enkel voor abonnees