Exclusief interview met de peetvader van de geneesmiddelenindustrie Paul Janssen (76)

,,Ik wacht op de Nobelprijs''


Zesenzeventig is hij, dokter Paul Janssen, de peetvader van de Vlaamse geneesmiddelenindustrie en stichter van Janssen Pharmaceutica in Beerse. ,,Vijftig jaar lang zoeken naar nieuwe geneesmiddelen, is ongetwijfeld een wereldrecord'', bedenkt hij. ,,Maar aan stoppen denk ik niet. Ik beleef er nog te veel deugd aan.'' Ooit begonnen in een klein laboratorium in het bedrijf van zijn vader, ligt Janssen aan de basis van een farmaceutische mastodont die in België alleen al 4.324 werknemers telt. Met de media praat hij zelden, maar als hij het doet, schuwt hij de controversiële uitspraken niet.

Het leven van Paul Janssen leest als een uniek verhaal. In 1953 begon hij aan de realisatie van zijn jeugddroom. Op de derde verdieping van het geneesmiddelenbedrijf van zijn vader in Turnhout startte hij zijn eigen zelfstandig onderzoekslaboratorium. Niemand had ook maar durven vermoeden dat het centrum zou uitgroeien tot een farmaceutische gigant met 4.234 werknemers in België. Janssen Pharmaceutica, met hoofdzetel in Beerse, telt vandaag meer dan veertig filialen, verspreid over vijf continenten.

  • U bent 76. U komt nog elke dag in het bedrijf. Wat doet u?
  • Dokter Paul Janssen : ,,Elke voormiddag en elke namiddag werk ik in het Center for Molecular Design. We zoeken naar nieuwe structuren voor nieuwe producten. Hoeveel uur ik per dag werk, weet ik niet. Ik kijk niet op mijn horloge. Ik ben de peter van dit complex; ik heb geen officiële functie.''

  • U woont op een boogscheut van Janssen Pharmaceutica. Hoe komt u naar het werk? En neemt u dan uw doos met boterhammen mee?
  • ,,Ik steek altijd met de fiets de straat over. De auto schoof ik acht jaar geleden aan de kant. Nu, mijn vrouw rijdt heel graag met de wagen. Zij brengt me weg als het nodig is. Boterhammen smeren moet ik 's morgens niet doen. Ik ga 's middags thuis eten. Bovendien, ik lust geen boterhammen.''


    Stommiteiten
  • Hoe is het vijftig jaar geleden begonnen? Uw labo was uiterst primitief uitgerust.
  • ,,We werkten met glazen buizen, een kleine microscoop en een verwarmde plaat. Tijdens onze proeven mochten we vooral onze zelfgekweekte muizen niet doodspuiten. Bij een konijnenslachter in de buurt kreeg ik gratis darmen. Toen hij zag dat mijn handeltje draaide, vroeg hij soms 20 frank. Gelukkig dook de eerste succesvolle stof snel op. Onze boekhouding, dat waren enkele sigarendozen. Ik kon meteen zien of er nog geld in de kas zat.''

  • Janssen Pharmaceutica groeide uit tot een geneesmiddelenreus. Als u opnieuw voor de keuze stond, zou u dan dezelfde weg inslaan?
  • ,,Iedereen begaat stommiteiten in zijn leven. Had ik vroeger van economie meer kaas gegeten, dan was ik er nooit aan begonnen. Ik had nooit de bedoeling een farmaceutisch bedrijf uit te bouwen. Mijn idee om een zelfbedruipend researchlabo op te starten, werd in mijn omgeving op veel argwaan onthaald. De risico's waren niet min. Gelukkig werd bij mij thuis nooit over geld gesproken. Mijn moeder vond dat vulgair. De kostprijs voor een nieuw geneesmiddel bedraagt tegenwoordig gemiddeld 900 miljoen dollar. Een mens zou voor minder zijn handen verbranden.''


    Geen gratis medicijnen
  • De bevolking vergrijst. De vraag naar goedkope geneesmiddelen stijgt. Wat vindt u van de rol die minister Frank Vandenbroucke speelde als promotor van generische geneesmiddelen?
  • ,,Ik heb Vandenbroucke nooit ontmoet en ik hoop dat dat zo blijft. Als je kan spelen met het geld van een ander, dan heb je altijd gemakkelijk praten. De kosten voor onderzoek en ontwikkeling zijn kolossaal. De farmaceutische industrie moet die investering kunnen terugverdienen.''

  • Hoe evalueert u het ondernemingsklimaat onder Verhofstadt I?
  • ,,De loonmassa bij Janssen Pharmaceutica in België bedroeg vorig jaar 337 miljoen euro. Onze werknemers kregen daarvan 123 miljoen netto in handen. Ik vind dat een schande. Voor elke arbeider die wij in Beerse of Geel in dienst hebben, kunnen wij er drie aanwerven in Portugal.''

  • De farmaceutische industrie verdient bakken geld. Is de sector niet aan een gewetensonderzoek toe? Waarom verdelen de farmaceutische bedrijven geen gratis medicijnen tegen de slaapziekte in Afrika?
  • ,,Geneesmiddelen gratis bedelen, is de beste manier om er zeker van te zijn dat niemand ze slikt. Dat hebben we in de jaren tachtig ervaren bij het verdelen van wormafdrijvende middelen. De distributie vormt in Afrika het grootste probleem. Iedereen wil zijn graantje meepikken. Een tweede struikelblok is het volhouden van de therapie. Heel wat kleurlingen denken dat een pilletje tegen hoofdpijn dezelfde werking heeft als een middel tegen oogontsteking.''


    Euthanasie kan
  • Mag iemand zelf beslissen om uit het leven te stappen?
  • ,,Ik hoop dat het mij nooit overkomt dat ik niet meer wil leven. Als iemand er een einde aan wil maken, dan moei ik me daar niet mee. Mijn vader Constant was huisarts. Hij deed vele bevallingen. Als er een kindje zonder hersenen werd geboren, dan verdween de zuster met de baby even om het hoekje. Je kindje is naar de hemel , zei ze nadien tegen de moeder. Mijn vader had een enorme bewondering voor die non. Ze bedreef euthanasie. Ze belette dat het kindje zou ademen. Ik vind niet dat die vrouw verkeerd handelde.''

  • U hebt een boontje voor China. U sloot er een joint venture met de overheid. In de fabriek in Xiam werken 2.000 mensen.
  • ,,Ik heb me de keuze voor China nooit beklaagd. We vormen nog altijd de grootste joint venture van het land. Voor het bedrijf in Xiam stoppen dagelijks autobussen. De bezoekers houden even halt als ze op weg zijn naar het graf van de eerste keizer van China.''


    ,,Waarom zou ik stoppen?''
  • Wat doet u in uw vrije tijd? Speelt u nog dikwijls tennis?
  • ,,Ik heb mijn tennisracket het jongste jaar niet meer vastgepakt. Ik sukkel met mijn kuit. Maar voor een partijtje dubbel-gemengd hoef ik niemand te vrezen. Mijn partner is kampioene van België. Zelfs al raak ik geen bal, dan winnen we nog. 's Avonds voor het slapengaan, kruip ik een half uurtje achter de piano. En ik lees graag boeken. Ik hou ook van talen. Ik spreek Nederlands, Frans, Duits en Engels en ik kan mijn plan trekken in het Spaans, Portugees, Italiaans en Zuid-Afrikaans. In het Chinees krijg ik naast oude vriend maar enkele woorden over mijn lippen.''

  • U kreeg wereldwijd al 22 eredoctoraten en een tachtig medische prijzen.
  • ,,Bij mijn eerste eredoctoraat in 1978 in Frankfurt was ik verbijsterd. Maar hoe langer de lijst wordt, hoe minder ik er van op kijk. De enige prijs die ik nog nooit gewonnen heb, is de Nobelprijs. Als ik die ooit krijg, dan zou me dat een geweldig gevoel geven. Koning Boudewijn verleende me ooit de titel van baron. Ik vind dat een beetje lachwekkend.''

  • Denkt u ooit aan stoppen?
  • ,,Ik zou niet weten waarom. Ik heb vijf kinderen en dertien kleinkinderen. Ze zijn allemaal gezond. Mijn gezin heeft nooit geleden onder mijn activiteiten bij Janssen Pharmaceutica. Ik sta niemand in de weg. Ik ben nog te gedreven en ik denk dat ik nog een belangrijke bijdrage kan leveren om een ziekte zoals aids uit de wereld te helpen. Maar vroeg of laat zet ik een stap opzij. Ik leef niet eeuwig.''

    Corrigeer

    MEER NIEUWS