Maneblussers lopen storm voor dialectlessen

,,Mechels dialect mag niet verdwijnen''


Het typisch Mechels dialect voor uitsterven behoeden en de Mechelaar aanporren om familie, vrienden en kennissen in 'plat' Mechels te woord te staan. Dat is het doel van de Mechelse 'dialectklassen', die onlangs aan hun tweede academiejaar begonnen zijn. ,,De oudere Mechelaars kennen hun taal nog, maar de jongere generaties bakken er niets meer van. Dat moet dringend veranderen'', zegt Clément Rochette, docent 'klankleer' van dienst.

door Stefaan CROONEN

Zaterdagnamiddag. De bovenzaal van café Ambrosia op de Mechelse Grote Markt zit afgeladen vol. Meer dan honderd Mechelaars hebben zich ingeschreven voor het tweede academiejaar. Wegens plaatsgebrek hebben de organisatoren voor de tweede keer op rij cursisten moeten weigeren.

,,Ik ben een Mechelaar in hart en nieren'', zegt Yvonne, een leerlinge die -net als de meeste van haar klasgenoten- al een tijdje de vijftig gepasseerd is. ,,Die dialectlessen brengen de liefde voor mijn taal en mijn stad weer helemaal naar boven. Ik ben fier dat ik Mechelaar ben. En sinds ik de cursus volg, voel ik me minder 'gegeneerd' om Mechels te spreken. Mechelaars mogen best wat chauvinistischer zijn. Een Antwerpenaar verloochent zijn taal toch ook niet.''

De dialectklassen zijn een initiatief van 'Mechelen 2000+', een vzw die zich geroepen voelt om de Mechelse taal en folkore te promoten. Vooral dan in de Dijlestad zelf. De vereniging brengt een tijdschrift uit -'De Mecheleir'- en verzorgt een wekelijks radioprogramma op lokale radio Reflex - 'Oep z'n Mechels'.

,,Het Mechels dialect dreigt teloor te gaan'', zegt voorzitter Warre Coremans. ,,We hebben in een VTM-programma de proef op de som genomen. Voorbijgangers op de Grote Markt de betekenis van typisch Mechelse woorden en uitdrukkingen gevraagd. Het resultaat was bepaald ontnuchterend. De oudere Mechelaars, die kennen hun taal nog wel. Maar de jeugd bakt er niets meer van. Dat is ook niet verwonderlijk. Als je zowel thuis als op school alleen maar Algemeen Nederlands hoort praten, of toch iets dat daarvoor moet doorgaan, kan je natuurlijk geen Mechels kennen.''


Kleurrijk
Dat het Mechels dialect niet mag verdwijnen, staat voor de docenten van de dialectklassen als een paal boven water.

,,Geef toe, dialecten zijn veel kleurijker dan Algemeen Nederlands'', zegt Clément Rochette. ,,Voor het woord 'kikker' vind je in Van Dale misschien drie of vier synoniemen. Terwijl het aantal varianten dat je in de dialecten van Limburg tot West-Vlaanderen terugvindt, niet te tellen is. We staan niet alleen met die stelling, hé. Alle Vlaamse universiteiten trekken aan de noodrem omdat de dialecten voortdurend terrein verliezen. Let op, wij zijn niet tegen een algemene voertaal. Maar die mag niet ten koste gaan van de streektaal. Want dan wordt het vreselijk monotoon.''

Om de enorme rijkdom van het Mechelse idioom te illustreren, goochelen de lesgevers graag met volkse gezegdes en uitdrukkingen. Hoe zegt een Mechelaar bijvoorbeeld dat iemand arm is? Keuze genoeg: 'èrmoei is troof', 'a zit in de krot', 't is krot en kompanee', 'a-j-ij gien broek nemie an ze gat' of 'a-j-ij giene nagel nemie oem ze gat te krabbe'.

,,Zelfs de oudere cursisten zijn sommige van die uitdrukkingen ergens onderweg kwijtgespeeld'', zegt Clément Rochette. ,,Dat dialecten zo ontzettend rijk zijn aan beeldspraak, heeft met de taalvaardigheid -of juist het gebrek daaraan- van onze voorouders te maken. Ze waren meestal niet erg welbespraakt en moesten dus wel uit hun fantasie putten om zich verstaanbaar uit te drukken. In mijn eigen schooltijd deden de leerkrachten hun best om het Mechels er met de meetlat uit te kloppen. Ik heb heel wat punten op wellevendheid verloren door op de speelplaats Mechels te spreken. Maar het dialect was toen gelukkig nog levendig genoeg om die kruistocht te doorstaan.''

  • Voor info over de Mechelse dialectklassen: Clément Rochette, tel. 015-41.60.38.
  • Corrigeer

    IN HET NIEUWS

    Verkiezingen in jouw gemeente:

    POPULAIRE VIDEO'S

    Het beste van Enkel voor abonnees