Twintig jaar geleden sloot Philips Tessenderlo

,,GEEN STANK MAAR KLANK''


De problemen bij Philips Hasselt dateren niet van vandaag of gisteren. Twintig jaar geleden al kwam autoradiofabriek Philips Tessenderlo in de problemen. Op een vingerknip van de directie in Eindhoven ging het bedrijf in 1981 zonder pardon dicht. Printmonteerster Denise Neuts (56), storingzoeker Robert Heselmans (50) en foutanaliste Liliane Moonen (49) herinneren zich de sluiting nog als was het gisteren. Met hen trekken we naar de vroegere Philipsvestiging, ondertussen Zwarte Markt geworden. Een schok. Vooral voor Denise, die er sinds de sluiting geen voet meer gezet heeft.

Op 2 oktober 1981 was er nog feestgedruis bij Philips Tessenderlo voor de twintigste verjaardag, maar de euforie verstomde al op 9 oktober. ,,Met de autocar werden we die dag naar de Philipszetel op het Brouckèreplein in Brussel gebracht, waar de ondernemingsraad plaats had'', herinnert Denise Neuts zich. ,,We hadden al een voorgevoel dat er ontslagen zouden vallen. Bleek dat het ging om de sluiting van het bedrijf''.

Reden was volgens de directie het ineenstorten van de automarkt en vooral de sterke terugloop van de verkoop van Europese wagens. Radio's waren dan ook niet meer nodig. ,,Philips Tessenderlo wedde op één paard en produceerde vooral autoradio's. Fout, zo bleek achteraf. Eerder produceerden we immers ook draagbare radio's en cassetterecorders. De Philipsvestigingen in Wetzlar (Duitsland) en Rambouillet (Frankrijk) hadden bovendien meer knowhow in huis om nieuwe ontwikkelingen op te zetten. Philips Tessenderlo scoorde op negen van de tien geboden het hoogst. Alleen op het vlak van knowhow behaalden we minder en dat werd onze doodsteek''.

Bij het vernemen van het nieuws stond de regio op zijn kop. ,,Philips Tessenderlo, een proper bedrijf met heel wat lager geschoolde werknemers, waaronder veel vrouwen, moest sluiten'', verklaart Denise de consternatie. ,,Phillips Petroleum - met dubbele l - wilde zich net in die periode in Tessenderlo vestigen. Een bedrijf dat heel wat stank zou meebrengen, vreesde men en vooral hoger geschoolden zou aantrekken''. De slogans logen er niet om: ,,Geen stank, maar klank !'' en ,,Naar de top, niet naar de dop !''.

Liliane toont ons een map goedbewaarde persknipsels uit de woelige jaren. De werknemers trokken naar de Philipsvestigingen in Hasselt, Leuven, Turnhout en Lommel. In Hasselt werd zelfs de kanaalbrug bezet. ,,We konden op heel wat sympathie, begrip en zelfs applaus rekenen, maar kregen weinig medewerking'', herinnert Denise zich. ,,De andere werknemers hadden schrik om hun boterham te verliezen'', bedenkt vakbondsman Robert Heselmans.

Tot een bezetting van Philips Tessenderlo kwam het niet: het bedrijf was langs alle kanten open en de vrouwelijke werknemers moesten naar huis om de kinderen op te vangen. Een bezetting bij het met sluiting bedreigde Prestige was enkele jaren voordien ook niet gelukt om die reden. Wel kwam het bij Philips Tessenderlo tot een 24-urenstaking en een fikse daling van de productie. ,,In CC Het Loo werd 22 uur aan één stuk onderhandeld tussen directie en vakbonden'', weet Liliane nog. ,,We hebben er financieel het beste uitgehaald, al bleek dat achteraf nog onvoldoende''. Aan sluitingspremies en het tijdelijk doorbetalen van lonen betaalde Philips 230 miljoen.


Werk
Door de sluiting kwamen 397 arbeiders en bedienden op straat, veelal vrouwen, maar soms ook echtparen die allebei bij Philips werkten. Het jaar voordien waren al heel wat werknemers van vijftig jaar en ouder met een gouden handdruk de laan uitgestuurd. In de glorietijd -- de jaren '72-'73 -- waren bij Philips Tessenderlo nog 1100 werknemers actief.

,,De meeste werknemers vonden vrij snel weer werk'', zegt Liliane. ,,Zij trokken naar de mijn of naar bedrijven in de regio. Een deel van hen kon bij Philips Hasselt terecht, een deel bij Philips Leuven''.

Liliane ging één maand stempelen vooraleer café Germinal op de Berg over te nemen. Zes jaar later stapte zij in de gemeentepolitiek. Momenteel is zij SP.A-schepen van openbare werken. Denise trok naar Philips Leuven en daarna naar Philips Hasselt. Op haar vijftigste hield zij het voor bekeken. Robert hield 12 jaar café Germinal open en is nu ploegverantwoordelijke van openbare werken. Haar baas is nu schepen Liliane Moonen.

Corrigeer

IN HET NIEUWS

Verkiezingen in jouw gemeente:

POPULAIRE VIDEO'S

Het beste van Enkel voor abonnees