Joseph Breesch werkt vijf jaar aan 'diksjenèèr'

Woordenboek van het Rijkels

Woordenboek van het Rijkels

Joseph Breesch vindt het jammer dat de dialecten teloorgaan. vrs Foto: © vrs

BORGLOON - Joseph Breesch werkte vijf jaar aan de diksjenèèr van het Réékels . Hij liet nu driehonderd exemplaren drukken en hoopt dat er op elke Rijkelse salontafel binnenkort een exemplaar zal liggen.

De 79-jarige Jospeh Breesch werkte vijf jaar aan een woordenboek met de verklaring van zo'n 7500woorden uit het Rijkelse dialect. Het boek, waarvan Joseph driehonderd exemplaren liet drukken, beschrijft elk woord in minstens één voorbeeldzin en bevat een uiteenzetting over de schrijf- en leeswijze van de Rijkelse woordenschat. In het gehucht op de grens van Borgloon en Sint-Truiden wonen zo'n zevenhonderd mensen. Zo wordt de ambitie van 'Jef' meteen duidelijk: binnen enkele maanden moet er op elke Rijkelse salontafel een 'diksjenèèr' liggen.

'Ik mik natuurlijk ook op mensen uit de streek, die begaan zijn met dialect. Het woordenboek schreef ik vooral omdat dialecten met uitsterven bedreigd zijn', zegt de enthousiaste man, die op 52-jarige leeftijd nog filosofie ging studeren. 'Eigenlijk heb ik het boek wat uit verdriet geschreven. Verdriet dat alles kapot gaat...'

Verloren en vernield

'De lijst van wat de laatste jaren verloren of vernield is in Rijkel, is om te schreien. De gemeenteschool is aan de staat overgelaten en het kasteel is door het Limburgse provinciebestuur voor een appel en een ei versjacherd', weet de schrijver. 'Binnenkort worden zelfs onze doden naar Voort afgevoerd. Ook de Rijkelse voetbalclub is teloorgegaan. Het enige dat ons nog bindt met Rijkel is onze taal, in zover die niet aangetast is door de media en de inwijking. Er ontstaat nu al een mengtaaltje, eerder een verkavelingsdialect.'

'Hoeveel van de inwoners spreekt nog echt Rijkels? Die 'talentelingen' zijn schaars. Met dit boek hoop ik dat ik onze mooie taal levendig kan houden. Het is de enige binding die ze ons niet kunnen afnemen.'

Joseph is ook medestichter van Heemkring Rijkel. De vereniging deed een aardige duit in het zakje om de druk te betalen. Heemkring zet op zondag 15 april ook een activiteit op poten. 'We starten om tien uur met een misviering in het dialect en achteraf is er dan een academische zitting en een receptie. Alles gaat door in de mooie parochiekerk van Rijkel', zegt Flor Orij van de Heemkring.

Het boek is te koop aan 20euro bij Joseph: 011 69 52 43

Corrigeer

Doe de stemcheck van Het Nieuwsblad en ontdek met welke partij jij het best overeenkomt.

Auto's in de kijker

Vastgoed

Jobs in de regio