Gewone mensen

PIA BOEHNKE

Pia kan al roepen en knijpen. Met eigen ogen gezien. Het kindje van Ellen en Tim lééft, en dat is al een klein wonder. Begin dit jaar zei een neuroloog dat Pia geen jaar zou worden. Ondertussen is ze daar al voorbij. Dankzij een medicijn waarvoor de fabrikant bijna twee miljoen vroeg. En vooral: dankzij haar ouders die de ziekelijke geldhonger van die industrie een antwoord gaven.

ANUNA DE WEVER

De wind keerde in de loop van 2019 voor Anuna. Eerst was ze een soort halfgod die ten strijde trok tegen de verloedering van de planeet, later kreeg ze zelfs bedreigingen naar haar hoofd. Des te opmerkelijker is hoe de inmiddels 18-jarige Anuna zich strijdvaardig blijft tonen, ook in een gesprek met ons. Omdat de toestand te wanhopig is om aan de wanhopigen over te laten.

MAIKE WIJNANTS

Toen onze man haar ging bezoeken, bood ze kroketten aan. De asielzoekers die opgevangen moeten worden in ‘haar’ gebouw, wil ze even hartelijk ontvangen. Maike Wijnants (79) uit Bilzen is een ambassadrice voor meer menselijkheid, na de brand die België deed opschrikken. Maike blust die boodschap van blinde haat met champagne, de drank die ze de asielzoekers alsnog wil schenken.

BOER GERARD

Gerard Van Eijsden verloor dit jaar zijn familienaam. ‘Boer Gerard’ (44) zocht een vrouw op tv, en verknalde het bij twee. Aandoenlijk in zijn onbeholpenheid. Zelfs VTM was verrast toen Marijke uit Gent hem alsnog opzocht, voor een ongeziene love story. Hij blijft verder wonen en werken in Oost-Duitsland, samen gaat het koppel in ­februari weer op trip naar Malaga. Boer zocht en vond vrouw.

SAM BETTENS

Sam (47) krijgt sinds mei een gelukkige Vaderdag van de kinderen uit z’n relatie met een vrouw, en klinkt ondanks de hormonenkuur nog als Sarah Bettens van K’s Choice. Sam werd de Bo Van Spilbeeck van 2019, maar dan anders. Sam vlogt erover: “Ik verkoop geen wijsheid, ben slechts één ­iemand die zich door deze ervaring werkt.” Sterk van de (on)gewone man achter de artiest. Sam’s Choice.

PATRICK VAN DER VORST

Als de roeping te sterk wordt, moet je luisteren. Patrick van der Vorst (48) ruilde een carrière als kunsthandelaar en -kenner bij onder meer Sotheby’s in voor een priesteropleiding. Vanuit Rome laat Patrick ons beleefd weten dat hij zijn quality time met God het liefst in stilte doorbrengt. Alle begrip. Over de Kerk kan je veel zeggen, maar aan Patricks toewijding zal het niet gelegen hebben.

JOËL VERSCHOOT

Een duivenmelker uit Ingelmunster die miljonair wordt dankzij opbiedende Aziaten. Het klinkt als een sprookje, maar is in werkelijkheid een lang verhaal. Eén van 40 jaar toewijding aan zijn duivenkot en vele blauw geschelpte. Duiven kweken in weer en wind. En dan, alsof ze uit de hemel viel, die grote beloning. Het verhaal van Joël Verschoot gaat verder. Met de V van voldoening.

MAARTEN DE GRYSE

Er zijn van die mensen die alles mogen zeggen. Maarten (31) uit Aartselaar is zo iemand. Ons beval hij hem in 2020 de EK-gids van deze krant te bezorgen. Geen probleem, we doen dat. Omdat hij het met zoveel bravoure zegt. En omdat hij een fantastische ambassadeur voor mensen met het syndroom van Down is, natuurlijk. In Down the road en daarnaast. Die gids komt eraan, warme man!

ANAÉ & JENY

Plots kregen Anaé (9) en Jeny (26) een miljoenenpubliek voor hun video’s. Dankzij talkshowhost Ellen DeGeneres, die de Brusselse danslerares en haar pupil uitnodigde in de VS. Na een tip van Meghan Markle! De Britse prinses scheen geraakt door de boodschap van Jeny en Anaé: liefde kent geen kleur. In 2020 wil Jeny Bonsenge via dansvideo’s aandacht vragen voor kinderen in kansarmoede.

MARIEKE VERVOORT

Meer dan de atlete met goud op de Paralympische Spelen van 2012 zal de wereld Marieke Vervoort herinneren als de vrouw met ijzeren doorzettingsvermogen. Zelfs toen haar ruggenmergziekte almaar meer krachten vergde, bleef Wielemie lachen. Op 22 oktober volgde euthanasie, omdat het leed ondraaglijk werd. Een leven van 40 jaar kan dienen als inspiratie voor ieder die met tegenslag kampt.

politiek

JAN JAMBON

Als rabiate Vlaams-nationalist heeft hij in de regering-Michel vaak op zijn tanden moeten bijten. Maar afgelopen zomer mocht Jan Jambon (59) weer thuiskomen, en dat door de grote deur: als Vlaams minister-president. Hij zorgde meteen voor een stijlbreuk in het kabbelende Vlaams Parlement. “Da gade gij nie bepalen”, snauwde hij tijdens de eerste zitting de linkse oppositie toe.

TOM VAN GRIEKEN

Vlaams Belang leek in 2014 nog definitief knock-out te liggen, gevloerd door N-VA. Tot Tom Van Grieken (33) in datzelfde jaar het roer overnam. Hij koppelde een sociaal verhaal aan het extreemrechtse gedachtegoed, haalde Schild & Vrienden-leider Dries Van Langenhove binnen, en bespeelde meesterlijk de sociale media. Het resultaat: een nieuwe Zwarte Zondag op 26 mei.

CHARLES MICHEL

Voor de tweede keer mag ons land de Europese president leveren. Na Herman Van Rompuy is het de beurt aan Charles Michel (43). Al staat de glans van zijn Europese topjob in schril contrast met het klungelige einde van zijn Zweedse regering. Terwijl hij op de VN-conferentie in Marrakech verkondigde dat zijn land “aan de juiste kant van de geschiedenis” staat, trok N-VA de stekker eruit.

BART SOMERS

De Mechelse liberaal heeft dit jaar zijn titel van “beste burgemeester ter wereld” ingeruild voor die van viceminister-president in de Vlaamse regering. Bart Somers (55) vergeleek de Vlaams Belang-fractie al met de partij van Hitler. En in eigen partij slaagde hij er als eerste in om iron lady Gwendolyn Rutten aan het huilen te brengen, met een bos bloemen na de vorming van de Vlaamse regering.

PAUL MAGNETTE

Jarenlang was hij de gedoodverfde opvolger van Elio Di Rupo bij PS, maar hij kreeg nooit echt de kans om door te breken. 2019 werd het jaar van Paul Magnette (48). Met Di Rupo als Waals minister-president kon hij eindelijk partijvoorzitter worden. Bovendien stelde de koning hem aan als informateur voor een nieuwe federale regering. Al bleek hij op dat vlak iets te voortvarend.

THEO FRANCKEN

Hij was al de populairste politicus van Vlaanderen, sinds de federale verkiezingen van 26 mei is Theo Francken (41) ook binnen zijn partij de sterkste. Als enige N-VA-lijsttrekker kon hij na de verkiezingen winstcijfers voorleggen. Al rommelt het ook rond Francken: volgens sommige partijgenoten zou hij met zijn harde migratieverhaal N-VA te veel richting Vlaams Belang drijven.

BART DE WEVER

Hij is al 15 jaar partijvoorzitter, en nog steeds speelt Bart De Wever (48) een klasse hoger dan zijn collega-voorzitters. Ook al was hij tijdens de federale regeringsonderhandelingen de regie even kwijt. En ook al heeft zijn partij dit jaar voor het eerst een verkiezingsnederlaag moeten slikken. De komende jaren zal moeten blijken of dat een eenmalige dip was, dan wel of N-VA haar plafond heeft bereikt.

SOPHIE WILMÈS

In enkele jaren tijd van schepen in Sint-Genesius-Rode tot de eerste vrouwelijke premier van het land. Als vertrouwelinge van Charles Michel maakte Sophie Wilmès (44) de voorbije jaren een politieke blitzcarrière. En ze neemt haar rol in stijl op. Tijdens de internationale bijeenkomsten flaneert ze tussen Macron, Merkel en de Britse koningin alsof ze nooit iets anders heeft gedaan.

PETER MERTENS

De verkiezingen van 26 mei waren die van de extremen, en niet alleen aan de rechterzijde. Aan de linkerkant van het politieke spectrum gingen ook de communisten van PVDA/PTB fors vooruit. Voorzitter Peter Mertens (50) timmert al z’n hele leven aan de weg. Eindelijk kan hij de vruchten plukken van al die deur-aan-deur-acties, stakingspiketten en optochten door weer en wind.

CONNER ROUSSEAU

“Ni fokke me mij gast” is zijn favoriete uitspraak, en zijn socialistische kameraden zijn “matekes”. De nieuwe SP.A- voorzitter Conner Rousseau (27) is als een wervelwind – op sneakers – de Wetstraat binnengewaaid. De komende maanden moet blijken of hij dat ook waarmaakt. Van zijn achterban kreeg hij alvast een stevig mandaat: zo’n driekwart van de SP.A- leden stemde voor hem.

JOACHIM COENS

Met pek en veren is Wouter Beke als CD&V-voorzitter buiten gedragen. Maar na een geanimeerde voorzittersverkiezing met ­zeven kandidaten, heeft CD&V opnieuw een voorzitter met hoog Beke-gehalte. Net als zijn voorganger, mist ­Joachim Coens (53) charisma, praat hij enkel als hij eerst goed heeft nagedacht en lijkt hij een beetje op Markske uit FC De Kampioenen.

tv en media

SVEN DE LEIJER

Met de opgewekte nonchalance van een scoutsjongen, pakte Sven de Leijer (40) vlot de zondagavond op Eén in. Miljoenenpubliek? Geen stress, geen parelend zweet. Donderen in Keulen maakte duidelijk dat een quiz ook entertainend kan zijn zonder dat de grappen al te ingestudeerd lijken. Hij is een raspaardje, en een verademing in een tv-landschap dat kraakt onder gekunsteldheid.

FRANCES LEFEBURE

Frances Lefebure (31) was het voorbije jaar het geweten van Vlaanderen, maar liet daarbij dat vervelende opgestoken vingertje achterwege (Make Belgium great again). Ze acteerde een eind weg (Studio tarara) en schuwde de grote emoties niet in Forever young, zonder in te boeten aan sereniteit. Een sterke allrounder heet dat, van wie het knappe parcours sneller rolt dan haar Gentse ‘r’.

PHILIPPE GEUBELS

Die Emmy Award voor Taboe liep hij mis, maar geen erg: Philippe Geubels (38) heeft geen beeldje nodig dat schreeuwt hoe voornaam het is wat hij doet. Die carrière zet zichzelf in de etalage. Zoals in de fictiereeks Geub, waarin droge humor flirt met kolder en absurditeit. Tot je achterblijft met een mengeling van verbazing en begeestering en enkel kunt besluiten: geniaal.

NORA GHARIB

K3 zoekt K3 niét winnen was achteraf gezien een van de beste dingen die Nora Gharib (26) kon overkomen. Ze mocht nog wat rijpen en kon dit jaar door de grote poort de Vlaamse huiskamers binnenstappen. In Merci voor de muziek op Eén bleek haar maturiteit omgekeerd evenredig met haar ervaring en aan de zijde van Bart Peeters wist ze die oude rot te overklassen in naturel.

#LIKEME

Elke ouder met jonge kinderen kent het gevoel: tijdens een lange autorit speelt de #LikeMe-afspeellijst een derde keer. Zodat je zin krijgt om jezelf uit de wagen te gooien. Maar eerlijk: het opfrissen van Nederlandstalige liedjes in een serie bleek een meesterzet, en briljant in alle eenvoud. Het gevolg: een van de grootste hypes van het jaar, en een terechte herwaardering van een soms vergeten muzikale erfenis.

PETER VAN DEN BEGIN

Op het snijpunt van perversiteit en zieligheid ligt de strafste binnenlandse acteerprestatie van het jaar: Peter Van den Begin (55) in Studio tarara als Jean Van Hoof, een acteur bij wie de opgekropte woede het narcisme nog versterkt. Van den Begin haalde ook als eerste in prime­time op VTM zijn penis boven, maar tv-kijkend Vlaanderen besefte gelukkig dat die scène niet gratuit was.

MAAIKE CAFMEYER

Het is een minder gekende wet uit de fysica: er kan nooit genoeg Maaike Cafmeyer (46) op tv zijn. Ze is de koningin van de (tragi)komische rollen en geestige interventies in nagenoeg elke spelshow die u kunt verzinnen. Mooi om zien is dan ook hoe ze zich in fictiereeks De twaalf het drama eigen maakt. Cafmeyer zet haar meest intense prestatie ooit neer. Ook daarin schittert ze.

SISKA SCHOETERS

Uiteraard werd gefronst, toen de overstap van Siska Schoeters (37) naar Radio 2 werd bekendgemaakt. Maar haar rol bij De madammen, nog steeds ’s lands grootste radioprogramma, lag haar meteen zo goed dat het voorbestemd leek. In Durf te vragen op Eén surfte ze mee op de trend van taboedoorbrekende programma’s, maar dat deed ze met een heerlijke ondertoon van zelfrelativering.

DANIRA BOUKHRISS

Waarom haar talkshow niet gewoon Danira heet, is een mysterie. Danira Boukhriss Terkessidis (29) moet het doen met Vandaag, een naam even banaal als de opzet van het programma. Dat bleek iets te veel ­oude wijn in oude zakken. Maar zijzelf hield aardig stand, als debutant in een rol waar iedereen met een vergrootglas op zit. En, ze wist doorheen de weken flink te groeien.

LOTTE VANWEZEMAEL

Zenders buitelen over elkaar heen voor een stukje Lotte Vanwezemael (27). Van MNM (VRT) tot De slimste mens (Vier) en straks ook Blind getrouwd (VTM), als expert. Geef ze maar eens ongelijk, want de seksuologe rijgt de sympathieke adjectieven aaneen: ze is gevat, verstandig, mondig en pittig. Een opsteker tussen de lakens voor een nieuwe generatie Vlamingen.

DIETER COPPENS

Tien stokslagen voor elke tv-maker die zijn product in de markt probeert te zetten als ‘hartverwarmend’. Tenzij je Dieter Coppens (41) heet, en Down the road maakt. Ook het tweede seizoen was pakkend en waardig, zonder te vervallen in goedkoop sentiment. Coppens ging bovendien voor Animalitis in Zuid-Afrika mee een giraf castreren, alstublieft.

GERT VERHULST EN JAMES COOKE

De battle was onschuldig vermaak, maar in Gert late night blijkt pas echt hoezeer Gert Verhulst (51) en James Cooke (35) elkaar versterken. Als je een publiek vol durft te steken met naturisten, of Kevin Janssens kunt laten getuigen over de mishandeling van zijn moeder, dan weet je dat je een atypische talkshow hebt. Maar wel de meest relevante.

MICHÈLE CUVELIER

Alleen al door elke dag de wekker te moeten zetten om kwart over vier, verdient ze hier een plaats. Studio Brussel-stem Michèle Cuvelier (27) breidt daar ook een fijn programma aan, waarin springerigheid, muzikale ­bagage en empathie elkaar in balans houden. Cuvelier in de ochtend, dat moet het beste zijn wat de hertekening van de radiozender heeft opgeleverd.

JENS DENDONCKER

Hij maakte zó’n goede beurt bij Belgium’s got talent, dat na zijn exit zelfs Niels Destadsbader het gemis niet echt kreeg weggespoeld. Met Hoe zal ik het zeggen? heeft Jens Dendoncker (29) bovendien een van de meest originele tv-programma’s. Én met Lauren Versnick als lief biedt hij hoop aan alle corpulente West-Vlamingen met onverzorgde taal. Zíjn woorden.

JULIE VERMEIRE

Ongezien gracieus en charmant walste ze zich naar de hoogste plek in Dancing with the stars. De naam ‘Vermeire’ komt sinds dit jaar niet meer in één adem met ‘Jacques’: dochter Julie (21) heeft heel natuurlijk een even steile klim ingezet in de showbizz. De trofee kwam bovendien nog met een ander aardigheidje: een stageplek bij SBS, het huis ­boven zenders Vier en Vijf.

WIM OPBROUCK

Wim Opbrouck (50) mocht met Bake off opnieuw een laag suiker over woensdagavond strooien. Want iets met Wim Opbrouck, dat is per definitie gezellige, smakelijke tv. Wat hij nóg voortreffelijk deed: zichzelf een lange witte baard aanmeten, een hoge rood-gouden hoed opzetten en kinderen blij maken. Wie vreesde dat hij daarmee menig jeugdsentiment zou vertrappelen, kreeg ongelijk.

KAT KERKHOFS

Goed, die dj-carrière was het niet helemaal. Haar mix van Sam Gooris en Spice Girls werkte vooral goed onder de dronken namiddagzon op Rock Werchter, en daarna bleven de meesten hangen bij de vraagprijs voor een set van DJ KitKat: 5.000 euro. Maar in Dancing with the stars liet Kat Kerkhofs (31) zien dat ze op tv wel overeind blijft. Zelfs in de dragende rol van presentatrice.

JITSKE VAN DE VEIRE

Ze voelde zich ooit zo onzeker over haar lichaam dat ze een week haar bed niet uitkwam, maar ze draaide de knop om. Intussen ontpopte Jitske Van de Veire (25) – dochter van – zich tot frontvrouw van de body positivity. Onder meer via Instagram maakt ze haar tienduizenden volgers duidelijk dat het oké is om jezelf graag te zien. Ze doet dat soms open en bloot, maar vooral heel puur.

sport

NINA DERWAEL

In een sport die gedomineerd wordt door een buitenaards fenomeen – Simone Biles – is er één die hardnekkig haar territorium verdedigt. Haar territorium, dat is de brug met ongelijke leggers, waar turnster Nina Derwael (19) dit jaar met allure haar wereldtitel verlengde. Noot voor de concurrentie: voor de Olympische Spelen traint ze op een oefening die nóg straffer is.

EMMA MEESSEMAN

Oké, de genen kreeg ze mee van mama Sonja, zelf geen onaardige basketbalspeelster. Maar haar fenomenale buitenlandse carrière bouwde Emma Meesseman (26) helemaal zelf uit. Met een on-Belgische winnaarsmentaliteit stuwde ze dit jaar de Washington Mystics zo goed als eigenhandig naar de titel in de WNBA, de Amerikaanse basketbalcompetitie voor vrouwen.

VICTOR WEGNEZ

Kiezen is verliezen, zeker als je er eentje moet pikken uit een team dat zo dominant Europees hockeykampioen werd als de Red Lions afgelopen zomer. Victor Wegnez (23) dus, voor die wereldgoal in de halve finale. Het had ook de beste doelman ter wereld, Vincent Vanash, kunnen zijn. Of Arthur Van Doren, straks misschien wéér uitgeroepen tot beste speler ter wereld.

PHILIPPE CLEMENT

Volgens de theorieën van Jan Mulder heeft een trainer hoogstens 5 procent aandeel in het succes van een ploeg, maar voor Philippe Clement (45) moeten we misschien toch een uitzondering maken. Sinds hij bij Waasland-Beveren debuteerde als hoofdcoach, verandert alles wat hij aanraakt in goud. De titel met Genk in 2019, goed op weg om dat kunstje met Club Brugge over te doen in 2020.

WOUT VAN AERT

Zijn jaar eindigde al in juli tegen een dranghek, maar wat Wout van Aert (25) vóór die horror­blessure liet zien, was verbluffend. Tijdritzege en sprintzege in de Dauphiné, tijdritzege op het BK, ploegentijdrit gewonnen en sprintzege in de Tour. Overigens viel hij ook na zijn blessure nog in de prijzen: onze krant riep hem helemaal terecht uit tot Flandrien 2019.

JONATHAN SACOOR

Er liepen nog drie andere kerels mee, maar niemand mag het ons kwalijk nemen dat we Jonathan Sacoor (20) hier even neerzetten als het uithangbord voor dat historische brons van onze Belgian Tornados op het WK in Doha. Ook individueel doet Sacoor het steeds beter: op datzelfde WK dook hij op de 400 meter net niet onder de 45 seconden, de grens die jongens van mannen scheidt.

VINCENT KOMPANY

Oké, u ziet hem straks ook in ons lijstje ‘Floppers van het jaar’, maar laat ons ook hét moment van Vincent Kompany (33) in 2019 niet vergeten. Nee, dat was niet de voorstelling van de speler-trainer bij Anderlecht op 25 juni, wel zijn wereldgoal tegen Leicester een maand eerder, die City op weg zette naar de Premier League-titel. No Vinny, no, riepen z’n ploegmaats. Hij deed het toch.

PHILIPPE GILBERT

Zo gaat dat als je 37 jaar bent. Dan gaat het eerst over je leeftijd en pas dan over je gewel­dige werkethiek en dito koersinzicht. Dit jaar voegde Philippe Gilbert nog Parijs-Roubaix en twee ritten in de Vuelta toe aan zijn al niet bepaald bescheiden palmares. En dan zeggen dat hij niet naar de Tour mocht en het WK voortijdig (en in tranen) moest verlaten.

REMCO EVENEPOEL

Zo gaat dat als je 19 jaar bent. Dan gaat het eerst over je leeftijd en pas dan over je geweldige longinhoud en dito aanvalsdrift. Oké, die zege in San Sebastian was mooi, maar de diepste buiging toch voor dat moment in de Baloise Belgium Tour waarop Campenaerts zo in zijn wiel zat af te zien dat hij finaal de gracht inreed. “Nog nooit iemand zo hard met de fiets weten rijden”, zei Victor.

MATTHIAS CASSE

De hoogdagen van het Belgische judo leken voorbij, maar kijk, daar is plots Matthias Casse (22). In 2017 pakte de jongeman uit Mortsel nog de wereldtitel bij de juniores, twee jaar later is hij al een dominante factor bij de grote jongens. Goud op het EK, zilver op het WK en onlangs nog goud op de Masters in China. Veelbelovend met de Olympische Spelen voor de deur.

EDEN HAZARD

Vakantie is vakantie, sprak Eden en dus keerde hij met een paar kilo overgewicht terug uit vakantie om dan terecht te komen in een ploeg die vierkant draaide. Om maar te zeggen dat de (droom)transfer van Eden Hazard (28) naar Real Madrid nog niet geworden is wat die had moeten zijn. Al zijn er intussen tekenen van beterschap en is een (voetbal)jaar nog lang.

VICTOR CAMPENAERTS

Een man die 55,089 kilometer wegfietst in één uur: zelden werden wij als ondergetalenteerde mooiweerfietser zo met de neus op de nietigheid van onze eigen daden gedrukt als die avond in Mexico City, toen Victor Campenaerts (28) het werelduurrecord verpulverde. De relativiteitstheorie bevestigd: twee maanden later haalde Vocsnor op het BK tijdrijden het podium niet eens.

NINA STERCKX

En nóg een Nina. Deze woont in Laarne, is 17 jaar en mag nu al beschouwd worden als het – excuseer voor de woordspeling – Sterckxte meisje van het land. Op het EK gewichtheffen voor juniores tilde ze een wereldrecord bijeen: 176 kilo. Een volwassen panda en twee wasmachines becijferde onze reporter toen. O ja, zelf weegt ze, met behulp van een dieet, net geen 49 kilo.

KIM CLIJSTERS

In dit lijstje opduiken zonder één wedstrijd betwist, laat staan gewonnen te hebben: het is alleen de allergrootsten gegeven. Zelden werd zo reikhalzend uitgekeken naar een comeback als naar die van Kim Clijsters (36), ex-nummer 1 van de wereld en acht(!)voudig Sportvrouw van het Jaar. De Kimback is door een blessure intussen uitgesteld naar het voorjaar van 2020.

DYLAN TEUNS

We moeten hier even onze eigen organisatie een pedagogische tik op het achterwerk geven, maar de waarheid heeft nu eenmaal haar rechten: dat Dylan Teuns (27) niet genomineerd werd voor onze Flandrien 2019 is niet minder dan een absolute schande. Teuns won in de Dauphiné, Teuns won in de Tour – een bergrit! – en Teuns droeg de leiderstrui in de Vuelta. Bij deze: hulde, Dylan!

KEVIN DE BRUYNE

Dat de VAR daar maar eens voor tussenkomt: Kevin De Bruyne (28) die pas 14de werd in de Ballon d’Or. Diefstal, zo bewees de spelmaker van Manchester City onlangs nog met wat ze in Engeland minzaam een zoveelste Masterclass van KDB noemen. Met links of met rechts, De Bruyne is even trefzeker. In Barcelona zit er eentje die daarmee eerste wordt in de Ballon d’Or.

NAFI THIAM

En toen bleek dat Nafi Thiam (25) ook maar een mens is. Drie jaar lang domineerde ze de zevenkamp, dit jaar stuitte ze – gehinderd door een pijnlijke elleboog – op het WK op KJT: de Britse vechtjas Katerina Johnson-Thompson. Het einde van de dominantie of alleen maar een wake-upcall in het vooruitzicht van Tokio 2020? Zullen we ons geld maar op dat laatste zetten?

muziek

ZWANGERE GUY

Brutaal. Bloedeerlijk. Incontournable. Zwangere Guy (31) nam ons dit jaar bij het nekvel en loste niet meer. Op twee albums serveerde hij even rauwe als sublieme kost, en hiphop die tegelijk slaat en zalft. Soms een scheve grol, vaker een levensles of bevel tot zelfreflectie. De Prins van Brussel is Guy al. Wanneer hij straks de MIA’s annexeert, hoort u niemand protesteren.

IBE

Onze strafste prestaties als 17-jarige? Tooghangen en meisjes versieren. Die van Ibe? Meisjes versieren, allicht. Maar ook: The voice winnen en meteen de vluchtigheid ervan overstijgen. Al bij zijn eerste song zette hij voet aan wal op commerciële én alternatieve radiostations. Om dan zomaar een bomvolle Werchter-tent in te palmen. De term ‘wonderboy’ is op z’n plaats.

ANGÈLE

Eerst de doorbraak, nu de uitbraak. In eigen land bieden alleen arena’s en paleizen nog genoeg plaats voor Angèle (24), en scoort enkel godskind Billie Eilish beter op Spotify. Ook Frankrijk smolt definitief, dankzij Tout oublier. De jongste Van Laeken-telg werd er zelfs gekroond tot artieste van het jaar. Geniet van Angèle nu het nog kan: straks wil de rest van de planeet ook een deel.

BART PEETERS

Hij leerde zijn volk weer zingen met Merci voor de muziek op Eén. Dat trucje doet hij in de Lotto Arena nog eens vijftien keer over. Een mooier geschenk voor zijn 60ste verjaardag kan Bart Peeters zichzelf niet geven. Of toch: een 500-koppig koor om die prachtsongs nog meer grandeur te geven. Wie Bart Peeters deluxe zag, weet: het valt best mee met die verzuring in Vlaanderen.

DIMITRI VEGAS & LIKE MIKE

Die ‘featurings’ met Paris Hilton en David Guetta staan beter op hun cv dan ze vallen in het oor. Maar de stijgende curve van Dimitri Vegas (37) en Like Mike (34) prikt intussen gaten in het plafond. De broers tilden de shows op Tomorrowland en Ibiza van ‘groots’ naar ‘episch’. En dat levert, na drie jaar zilver, weer goud op in het rijtje met beste dj’s ter wereld.

BALTHAZAR

Na de broodnodige winterslaap keerde Balthazar terug in grote vorm. Het in disco gemarineerde Fever solliciteert naar een vierde MIA voor beste album op rij. Ja: de concerten op Belgische bodem waren schaars. Komt ervan, als Europa aan je mouw trekt. Maar wat ze lieten horen, was wereldklasse. In de koortsdroom van Jinte Deprez (32) en Maarten Devoldere (31) is het heerlijk ijlen.

BRIHANG

Er zit een kiezel in zijn schoen, klinkt het in prachtsong Steentje. En toch huppelt Boudy Verleye (26) weer gevleugeld door de mooiste der talen. Voor de duidelijkheid: dat is nog steeds West-Vlaams. Wapenen andere rappers zich met grof geweld, dan kiest Brihang voor onweerstaanbare flow. In zijn eigen woorden: “lk rap nie op de maat / Ik rap uit m’n ziel.”

CHARLOTTE DE WITTE

God is een dj. Dus moet God wel een vrouw zijn. Bewijs? De volledig vrouwelijke top drie tijdens de Elektropedia Awards. Bovenaan die lijst: Charlotte de Witte (27). Internationaal gelauwerd als beste techno-dj, op handen gedragen op het Amerikaanse Coachella. En laten we in België haar eigen stage op Tomorrowland en alwéér een vol Sportpaleis tijdens KNTXT niet vergeten.

TOM BARMAN

Natúúrlijk staat Tom Barman (47) weer geen stap dichter bij die tweede film: drukker dan in 2019 had de werkmier het nog nooit. Eerst met dEUS, dat het jarige album The ideal crash vierde met een recordreeks in de AB. Acht avonden uitverkocht, alsjeblief. Dan volgde TaxiWars, Barmans jazzproject dat muren tussen genres sloopt. Nog beter: de nieuwe van dEUS is in the making.

GESTAPO KNALLMUZIK

Al jaren populairder bij Generatie X dan rilatine en goedkoop bier. Maar zie: plots aanbidden ook babyboomers het gekke Duits-Kempische ‘fenomeen’ Gestapo Knallmuzik. Kolder? Zeker. Vulgair? Jawohl! Maar net zo goed sluipen de drie jandoedels in skipak uw oren binnen met hun electropop van den Aldi, om er dan nooit meer uit te kruipen. Akelig dun, die grens tussen gestoord en geniaal.

NIELS DESTADSBADER

Geluk komt voor Niels Destadsbader (31) in drievoud. Drie platina albums op rij. Drie Radio 2- Zomerhits in evenveel jaren. Opniéuw in de grootste kuip van het land: jawel, driemaal deze keer. Moeten we nog zeggen hoe vaak Destadsbader al in deze lijst stond? Passen de voorbeelden van Clouseau niet op hun tellen, dan zit Niels straks op hun troon als Keizer Sportpaleis.

WHISPERING SONS

Of u nu voor een zonovergoten hoofdpodium in Werchter stond, of in een pikdonker hol ergens ten velde: wellicht zag u er Whispering Sons. Omnipresent tijdens de festivals, gekoesterd in de zwartzakkenscène. Die laatste bevolkingsgroep dankt de heropleving van een heel genre aan Fenne Kuppens (25) en haar mannen. Ook het buitenland boog nederig. Dat belooft voor 2020.

cultuur

BART MOEYAERT

Na vijftien nominaties sleepte de Antwerpse jeugdauteur Bart Moeyaert (55) dit jaar eindelijk de Astrid Lindgren Memorial Award – of ‘de Nobelprijs voor Jeugdliteratuur’ – in de wacht. Moeyaert is vooral blij omdat de prijs enkel gaat naar auteurs die kinderen als volwaardig aanzien. “Maar dat mijn boeken binnenkort ook in het Turks te krijgen zijn, vind ik ook niet onprettig.”

BART VAN LOO

125.000 boeken verkopen, dat doen er in Vlaanderen niet veel. 125.000 boeken verkopen over geschiedenis, dat doet eigenlijk niemand. Niemand, behalve dan Bart Van Loo (46), de notoire Frankrijkliefhebber die met zijn klepper en afgeleide podcast De Bourgondiërs een nationale passie voor de stichting van de Lage Landen deed ontvlammen.

SIDI LARBI CHERKAOUI

Choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui (43) kreeg in december het ereteken van Commandeur in de Orde van Kunst en Letteren uit handen van de Franse ambassadeur. Met de prestigieuze onderscheiding willen onze zuiderburen Cherkaoui eren als danser en burger van de wereld en tonen dat hij voor hen veel meer is dan de choreograaf die Beyoncé in het Louvre deed dansen.

IVO VAN HOVE

Een sublieme Freud, samen met FC Bergman, en volle zalen voor elke herneming van Een klein leven en Les damnés. Vier jaar nadat hij met David Bowie de opera Lazarus maakte, levert regisseur Ivo van Hove (61) nog altijd beklijvend theater af. Voor zijn “grandioze bijdrage aan de ontwikkeling van theater in én buiten Nederland” kreeg hij de Johannes Vermeer Prijs, goed voor 100.000 euro.

MATTHIAS SCHOENAERTS

“Matthias Schoenaerts (42) galoppeert richting supersterrendom”, schreef The Guardian over The mustang. Amerikaanse filmcritici noemen zijn prestatie in de film “intens en hartverscheurend”. Het zijn dus niet enkel chauvinisten die in zijn rol van gevangene die een paard temt, bevestigd zien dat ‘onze Matthias’ definitief met de groten meespeelt.

LUC TUYMANS

Dit jaar was het ‘onze’ Luc Tuymans (61) die in de marge van de Biënnale werd uitgenodigd in het Palazzo Grassi in Venetië. Tentoonstelling La pelle (De huid) omvat naast tachtig schilderijen een imposante mozaïek in de inkomhal. Die raakte gelukkig niet beschadigd tijdens de zware overstromingen, al moest hij wel gedemonteerd worden om de vloer schoon te maken.

ISH AIT HAMOU

Met de 44ste uitverkochte voorstelling zette Ish Ait Hamou (32) eind november in Gent een punt achter Aangenaam, ik ben Ish. Zonder ooit wollig te worden een boodschap van verbinding brengen, iemand die nog twijfelt of het kan? Daarbovenop kwam Het moois dat we delen, zijn ontroerende vierde roman, die na twee maanden al aan de zevende druk toe is.

HANNE DECOUTERE

Sommige dromen blijven voor altijd sluimeren. Maar Hanne Decoutere (39) kreeg van de VRT de kans om haar jeugddroom alsnog te beleven. Na een jaar trainen en helse pijnen danste ze in februari – op pointes! – haar zeer goed onthaalde versie van de balkon­scène van Romeo & Julia in het Concertgebouw van Brugge. “Louterend”, zegt het nieuwsanker.

ASTRID STOCKMAN

Opera een bestoft genre? Als Vlaanderen dat vooroordeel heeft losgelaten, zal dat veel te maken hebben met Astrid Stockman. De 32-jarige sopraan liet zich in De slimste mens ter wereld opmerken met haar humor, kennis en klaterende lach en schopte het tot de finale. Koop maar die tickets voor Be my superstar, de jongerenopera van muziektheater LOD, waar ze volgend jaar mee toert.

DE CULTUURSECTOR

Neen, dat passeerde niet geruisloos, het schrappen van zestig procent projectsubsidies door de Vlaamse regering. Kunstenaars allerhande bundelden de krachten en onder leiding van grote namen als Michaël Pas, Ben Segers, Marijke Pinoy en Maaike Neuville lieten ze hun stem horen voor en in het Vlaamse Parlement. Vereende krachten met mogelijk ook effect.

PIETER BRUEGEL DE OUDE

Nadat in 2018 de overzichtstentoonstelling in Wenen 440.000 bezoekers lokte, liep het dit jaar in óns land storm voor Pieter Bruegel de Oude. De oude meester, die een schat aan informatie naliet over het dagelijkse leven in de late middeleeuwen, stierf in 1569 in Brussel. 450 jaar na datum brachten tentoonstellingen en evenementen veel volk op de been.

economie

LUC VERSELE

Met de overname van Axa Bank België deed Crelan-voorzitter Luc Versele (65) zijn kunstje uit 2013 over. Dat jaar nam hij Centea over en herdoopte de fusiegroep tot Crelan. Met Axa erbij wordt de nieuwe groep de vijfde bank van het land, met 37 miljard euro aan spaartegoeden, 38 miljard aan kredieten en meer dan 1,7 miljoen klanten. Maar ook met 1.141 kantoren. Veel te veel, klinkt het.

YVAN VEROUGSTRAETE

‘De luis in de pels van de apothekers’, zo wordt Yvan Verougstraete (44) genoemd. In 2014 stichtte hij Medi-Market, een supermarkt met voorschriftvrije geneesmiddelen en gezondheidsproducten. Nu zijn er al 42 in ons land. Nu richt hij zijn pijlen ook op het buitenland: hij nam vier parafarmacieën over in Italië en opende een eerste in Frankrijk. Volgend doelwit: Spanje.

DIETER PENNINCKX

Voor Dieter Penninckx (45), CEO van FNG, is de Benelux te klein geworden. De groep boven Fred & Ginger, CKS, Claudia Sträter en Brantano kocht het Scandinavische Ellos, “de Zweedse Zalando”, en zette zo een flinke stap richting het ultieme doel: een omzet van 1 miljard euro. Tussendoor werd de Mechelaar ook de enige eigenaar van KV Mechelen.

WOUTER TORFS

Voor de tiende keer al – en voor het zesde jaar op rij – won Schoenen Torfs de verkiezing van ‘Beste werkgever van België’. Voor het eerst mocht CEO Wouter Torfs (61), na vier tweede plaatsen, dit jaar ook de titel van ‘Best Workplace in Europe’ in ontvangst nemen. Niet slecht voor een Vlaams familiebedrijf in een moeilijke sector: de retail. En dan moest het ‘foertdagske’ nog komen.

TOBIAS TOUSSEYN

“Gratis bestaat niet.” Jarenlang moest Tobias Tousseyn (34), country manager van Veepee (het vroegere Vente-Exclusive) zich verantwoorden omdat zijn platform verzend- en retourkosten aanrekent. Maar nu zelfs Zalando en Amazon dat ‘gratis’-beleid liever kwijt dan rijk zijn, haalt hij zijn gelijk. Straffer: die strategie belette Veepee niet om sneller te groeien dan de markt.

wetenschap

HANS KLUGE

Roeselarenaar Hans Kluge (51) mag zichzelf met recht en reden de belangrijkste arts van Europa noemen. Hij werd dit jaar verkozen tot nieuwe directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie in Europa. Hij moet in 53 lidstaten volksgezondheid hoger op de politieke agenda plaatsen en er zich inzetten voor de gezondheid van de burgers. Kluge begon zijn carrière als huisarts.

BERT BLOCKEN

De Keniaan Eliud Kipchoge zette dit jaar één van de strafste sportprestaties aller tijden neer door als eerste mens een marathon te lopen in minder dan twee uur. Dat dankt hij voor een stuk aan het rekenwerk van Bert Blocken (45). De Limburger, een wereldautoriteit in aerodynamica, testte in de hoogtechnologische windtunnel in Eindhoven de ideale loopformatie uit.

STEVEN LAUREYS

Meditatie: helpt het of is het allemaal zweverig gezwets? Neuroloog Steven Laureys (51) wou het uitzoeken. Hij liet monnik Matthieu Ricard, de persoonlijke vertaler van de dalai lama, in zijn scanners plaatsnemen. Conclusie: ja, mediteren heeft wel degelijk effect op onze hersenen. “Het zal je niet genezen van kanker, maar het kan de stress wel in toom houden”, zegt hij.

INGRID DAUBECHIES

U kent haar waarschijnlijk niet, en toch kijkt, scrollt en tokkelt u elke dag op dingen die volgens haar methode uitgedokterd zijn. Wiskundige Ingrid Daubechies (65) kreeg dit jaar de ‘For women in science’-award van Unesco omdat ze de grondlegger is van de compressie van beelden. Ze dankt er haar bijnaam “moeder van Netlix en Instagram” aan.

ANGELIQUE VAN OMBERGEN

Volgens Forbes is ze één van de meest veelbelovende jonge onderzoekers ter wereld. De ster van Angelique Van Ombergen (30) rees snél. In januari ging ze aan de slag bij het Europese ruimtevaartagentschap ESA als wetenschappelijk coördinator. En voor Forbes viel ze op met haar studiewerk naar de impact van lange ruimtereizen op de hersenen van astronauten.